عصب‌کشی دندان عقل؛ کی ارزش دارد و کی کشیدن بهتر است؟
عصب‌کشی دندان عقل ممکن است و اگر دندان کامل درآمده، صاف ایستاده و در جویدن با دندان مقابلش کار می‌کند، ارزش نگه داشتن دارد.
اگر دندان عقل نیمه‌نهفته یا کج است یا دندان مقابل ندارد، معمولاً کشیدنش منطقی‌تر است.
عصب‌کشی دندان عقل در مطب دکتر کندری ۸٫۵ میلیون تومان برای سه کانال و ۹ میلیون تومان برای چهار کانال است و معمولاً یک تا دو جلسهٔ ۶۰ تا ۹۰ دقیقه‌ای طول می‌کشد.
دندان عقل از نظر قیمت هم‌ردهٔ آسیای بزرگ است. هزینهٔ کامل آن با پرکردن و روکش پایین‌تر در همین صفحه آمده و قیمت عصب‌کشی دندان برای دندان‌های جلو و آسیای کوچک در صفحهٔ خودش است.
فهرست مطالب
آیا دندان عقل میشه عصب‌کشی کرد؟
اینکه آیا دندان عقل میشه عصب‌کشی کرد، به خود دندان بستگی دارد، نه به اسمش. دندان عقل یک آسیای بزرگ است و اگر به آن دسترسی خوبی باشد، مثل همان آسیا عصب‌کشی می‌شود. این جدول را با وضعیت دندان خودتان مقایسه کنید:
دو ردیف اول دلیل اصلی نگه داشتن دندان عقل‌اند. اگر آسیای اول یا دوم را قبلاً از دست داده‌اید، دندان عقل همان جای خالی را پر می‌کند یا می‌تواند پایهٔ پل باشد و کشیدنش یعنی بعداً ایمپلنت یا بریج گران‌تر.
در مقابل، دندان عقلی که دندان روبه‌رو ندارد، کاری انجام نمی‌دهد و بعد از مدتی از جایش بیرون می‌زند. هزینهٔ عصب‌کشی و روکش برای چنین دندانی منطقی نیست.
درد از خود دندان عقل است یا جای دیگر؟
خیلی از کسانی که برای دندان عقل دردناک می‌آیند، اصلاً به عصب‌کشی دندان عقل نیاز ندارند، چون درد از جای دیگری است. پیش از تصمیم، ببینید درد شما به کدام ردیف شبیه است:
ردیف سوم را جدی بگیرید. دندان عقلی که کج و خوابیده است، پشت آسیای دوم را از جایی می‌پوساند که دیده نمی‌شود و درد را به دندان عقل نسبت می‌دهید. در این حالت آسیای دوم درمان می‌شود و دندان عقل معمولاً کشیده می‌شود تا دوباره آن را خراب نکند.
درمان ریشهٔ دندان چندریشه‌ای با ابزار اندو
آیا دندان عقل عصب دارد؟
بله. داخل دندان عقل هم مثل بقیهٔ دندان‌ها بافت زنده‌ای به نام پالپ هست که عصب و رگ دارد. ریشه‌های دندان عقل دیرتر از همه، معمولاً تا اوایل بیست‌سالگی، کامل می‌شوند و پالپ آن تا آخر عمر زنده می‌ماند، مگر پوسیدگی یا ضربه آن را از بین ببرد.
اگر ریشه هنوز کامل نشده باشد، نوک آن باز است و عصب‌کشی معمولی روی آن جواب نمی‌دهد. در این سن معمولاً کشیدن دندان عقلِ پوسیده انتخاب ساده‌تری است.
این سؤال که آیا دندان عقل عصب دارد، بیشتر وقتی پیش می‌آید که درد را جای دیگری حس می‌کنید. عصبی که دندان‌های عقب فک پایین را حس می‌کند، از جلوی گوش رد می‌شود.
برای همین درد عصب دندان عقل پایین را بیشتر بیماران گوش‌درد یا سردرد کنار سر حس می‌کنند و گاهی نمی‌توانند بگویند کدام دندان درد دارد.
اگر دردی که به گوش می‌زند با آب سرد یا شیرینی شروع می‌شود و چند دقیقه می‌ماند، منشأ آن معمولاً دندان است.
چه زمانی دندان عقل نیاز به جراحی دارد؟
جراحی دندان عقل یعنی کشیدن دندانی که کامل بیرون نیامده و دندانپزشک باید لثه را باز کند یا دندان را تکه‌تکه دربیاورد. اینکه چه زمانی دندان عقل نیاز به جراحی دارد، در این حالت‌ها روشن است:
- دندان کاملاً یا نیمه در استخوان مانده و بارها عفونت لثه داده است.
- دندان کج یا خوابیده به دندان جلویی فشار می‌آورد یا پشت آن را پوسانده است.
- دور تاج دندان کیست تشکیل شده است.
- دندان پوسیده است و چون بیرون نیامده، نه ترمیم می‌شود نه عصب‌کشی.
دندانپزشک این را از روی عکس OPG می‌فهمد که همهٔ دندان‌ها و فک را یک‌جا نشان می‌دهد. زاویهٔ دندان، فاصلهٔ ریشه تا کانال عصب و فضای پشت آسیای دوم در همین عکس دیده می‌شود.
در هیچ‌کدام از این حالت‌ها عصب‌کشی جایگزین جراحی نیست. عصب‌کشی فقط برای دندان عقلی است که کامل در دهان دیده می‌شود و دندانپزشک می‌تواند روی آن کار کند.
عصب‌کشی دندان عقل بالا و پایین چه فرقی دارد؟
دندان‌های عقل بالا و پایین شکل ریشهٔ متفاوتی دارند و همین سختی کار را عوض می‌کند. در بزرگ‌ترین بررسی ریشه و کانال دندان‌های عقل که روی ۱۲۳۱ دندان انجام شد و در مجلهٔ Scientific Reports (۲۰۲۳) منتشر شده، این اعداد به دست آمد:
عصب‌کشی دندان عقل بالا
سختی اصلی عصب‌کشی دندان عقل بالا دسترسی است. دندان در بالاترین و عقب‌ترین نقطهٔ دهان است و گونه جلوی دید را می‌گیرد، برای همین هر چه دهان کمتر باز شود، کار سخت‌تر است.
بی‌حسی دندان‌های بالا معمولاً خوب و سریع می‌گیرد. تقریباً در یک‌سوم دندان‌های عقل بالا چهار کانال یا بیشتر هست و کانالی که پیدا نشود، از دلیل‌های اصلی عفونت دوباره است.
ریشه‌های دندان عقل بالا گاهی به کف سینوس نزدیک‌اند. اگر بعد از درمان در همان سمت احساس پری سینوس یا سنگینی گونه داشتید و در چند روز کم نشد، به دندانپزشک بگویید.
عصب‌کشی دندان عقل پایین
در عصب‌کشی دندان عقل پایین دسترسی معمولاً از بالایی راحت‌تر است، ولی دو نکتهٔ دیگر مهم‌اند. اول، بی‌حسی: دندان پایینی که عصبش به‌شدت ملتهب است، دیرتر بی‌حس می‌شود و گاهی تزریق دوم لازم است.
اگر وسط کار درد حس کردید، بگویید تا کار متوقف شود. دوم، کانال عصب فک پایین: نوک ریشهٔ دندان عقل پایین گاهی کنار این کانال است.
عصب‌کشی برخلاف جراحی دندان عقل، به این عصب دست نمی‌زند، چون همهٔ کار داخل خود ریشه است. خطر فقط وقتی است که ابزار یا مادهٔ پرکننده از نوک ریشه بیرون برود.
برای همین در دندان‌هایی که ریشه‌شان در عکس روی کانال عصب افتاده، طول ریشه با اپکس لوکیتور دقیق اندازه گرفته می‌شود و گاهی عکس سه‌بعدی (CBCT) هم لازم است.
رادیوگرافی قبل و بعد از درمان ریشهٔ دندان با ریشه‌های پیچیده
عصب‌کشی دندان عقل چطور انجام می‌شود؟
مراحل عصب‌کشی دندان برای دندان عقل همان مراحل همیشگی است: بی‌حسی، باز کردن دندان، تمیز کردن و شکل دادن کانال‌ها و پر کردن آن‌ها. چیزی که در دندان عقل فرق می‌کند، این‌هاست:
- عکس قبل از شروع: عکس تک‌دندان در مطب گرفته می‌شود و هزینه‌ای ندارد. اگر ریشه به کانال عصب یا سینوس نزدیک باشد یا تعداد کانال‌ها معلوم نباشد، عکس سه‌بعدی در مرکز رادیولوژی لازم می‌شود که ۱ تا ۲٫۵ میلیون تومان است.
- بی‌حسی: در فک پایین، بعد از چند دقیقه نیمی از لب و زبان و گوشهٔ چانه بی‌حس می‌شود که نشانهٔ درست گرفتن بی‌حسی است. کار تا وقتی دندان کاملاً بی‌حس نشده شروع نمی‌شود.
- تکیه‌گاه دهان: برای اینکه فک در یک ساعت باز ماندن خسته نشود، یک تکیه‌گاه نرم بین دندان‌های سمت مقابل گذاشته می‌شود و هر وقت خسته شدید، چند دقیقه استراحت می‌کنید.
- رابردم: پوشش لاستیکی که دندان را از بزاق جدا می‌کند. در عقب دهان بزاق زیاد است و بدون رابردم کانال دوباره آلوده می‌شود.
- جست‌وجوی کانال اضافه: چون دندان عقل اغلب کانال چهارم یا کانال‌های به‌هم‌پیوسته دارد، کف دندان با دقت بیشتری بررسی می‌شود.
حین کار درد نباید داشته باشید و فقط فشار، لرزش ابزار و صدای آن را حس می‌کنید. اگر جایی تیر کشید، دست چپتان را بالا بیاورید تا کار متوقف شود و بی‌حسی بیشتری زده شود.
بیشتر بیماران وسط کار یک یا دو بار برای استراحت فک توقف می‌خواهند و این کاملاً عادی است.
پیش از عصب‌کشی دندان عقل این ۴ سؤال را بپرسید
درمان ریشهٔ دشوار دندان با کانال‌های متعدد
عصب‌کشی دندان عقل چقدر طول می‌کشد؟
اینکه عصب‌کشی دندان عقل چقدر طول می‌کشد، بیشتر به تعداد کانال‌ها و وجود عفونت بستگی دارد. اگر عصب فقط ملتهب باشد، کار معمولاً در همان جلسهٔ اول تمام می‌شود.
اگر دور ریشه عفونت یا چرک باشد، در جلسهٔ اول کانال‌ها تمیز و داخلشان دارو گذاشته می‌شود و جلسهٔ دوم یک تا دو هفته بعد است. داروی داخل کانال و جلسهٔ دوم هزینهٔ جداگانه ندارند.
زمان عصب‌کشی دندان عقل از دندان جلو بیشتر است، چون کانال‌ها بیشترند و کار در عقب دهان کندتر پیش می‌رود.
اگر جلسه طولانی است، پیش از آمدن غذای سبکی بخورید، چون تا چند ساعت بعد از کار به‌خاطر بی‌حسی نمی‌توانید غذا بخورید، و اگر مفصل فکتان زود خسته می‌شود، از قبل بگویید تا جلسه کوتاه‌تر و دو بخشی برنامه‌ریزی شود.
عوارض عصب‌کشی دندان عقل
بیشتر چیزهایی که در اینترنت زیر عنوان عوارض عصب‌کشی دندان عقل می‌بینید، مثل بی‌حسی طولانی لب یا خشک شدن جای دندان، در واقع عوارض کشیدن و جراحی دندان عقل است. عصب‌کشی داخل دندان انجام می‌شود و عوارض خودش را دارد:
- خستگی و درد فک: شایع‌ترین عارضه است. یک ساعت باز ماندن دهان، عضلات و مفصل فک را خسته می‌کند و تا دو سه روز موقع باز کردن دهان یا جویدن درد دارید.
- کانال جامانده: اگر کانالی پیدا نشود، دندان چند ماه یا چند سال بعد دوباره عفونت می‌کند و عصب‌کشی دوباره لازم می‌شود.
- شکستن دندان: دندان عقلی که بعد از عصب‌کشی پرکردگی محکم یا روکش نگیرد، زیر فشار جویدن ترک برمی‌دارد.
- شکستن ابزار در کانال خمیده: کم پیش می‌آید و همیشه به معنی شکست درمان نیست، ولی دندانپزشک باید به شما بگوید.
- بی‌حسی لب یا تحریک سینوس: خیلی نادر است و دلیلش در بخش عقل بالا و پایین آمد.
اگر بعد از رفتن بی‌حسی، گزگز یا بی‌حسی لب و چانه ماند، همان روز به دندانپزشک خبر بدهید. این حالت عادی نیست و هرچه زودتر بررسی شود، بهتر است.
درد بعد از عصب‌کشی دندان عقل
درد بعد از عصب‌کشی دندان عقل دو جنس دارد. یکی دردی است که موقع گاز گرفتن در خود دندان حس می‌کنید و از التهاب دور ریشه است.
دیگری دردی است که در عضلات فک و جلوی گوش حس می‌شود و از باز ماندن طولانی دهان است. هر دو معمولاً از روز سوم کم می‌شوند.
شدت درد بعد از کار بیشتر به حال دندان قبل از درمان بستگی دارد. کسی که با دندان عقلِ خیلی دردناک یا دندانی که موقع گاز گرفتن تیر می‌کشید برای عصب‌کشی دندان عقل آمده، معمولاً چند روز بیشتر درد دارد تا کسی که فقط حساسیت خفیف داشته. این به معنی شکست درمان نیست.
برای درد عضلات فک، روز اول کمپرس سرد و از روز دوم کمپرس گرم روی گونه و جلوی گوش کمک می‌کند. لقمه را کوچک بگیرید و چند روز غذای سفت نخورید تا فک استراحت کند.
اگر درد بعد از روز سوم بیشتر شد، صورت ورم کرد یا دهان را کمتر از دو انگشت توانستید باز کنید، تماس بگیرید.
عصب‌کشی دندان عقل یا کشیدن؛ کدام برای شما بهتر است؟
وقتی دندان عقل کامل بیرون آمده و هر دو راه ممکن است، این مقایسه کمک می‌کند تصمیم بگیرید:
ستون کشیدن فقط وقتی برنده است که دندان عقل در جویدن نقشی نداشته باشد. اگر نقش دارد، عصب‌کشی دندان عقل جلوی هزینهٔ بزرگ‌تر بعدی را می‌گیرد. در مطب ما اگر دندان عقل شما ارزش نگه داشتن نداشته باشد، همین را پیش از شروع می‌گوییم.
وقتی کشیدن دندان عقل برای شما پرخطر است
برای بعضی بیماران، عصب‌کشی دندان عقل فقط یک انتخاب نیست؛ راه کم‌خطرتر است، چون کشیدن دندان برایشان خطر خاصی دارد:
- داروی پوکی استخوان یا داروهای تزریقی استخوان: در کسانی که داروهای خانوادهٔ بیس‌فسفونات یا داروهای مشابه مصرف کرده‌اند، جای کشیدن دندان گاهی خوب نمی‌شود و استخوان فک آسیب می‌بیند. در این بیماران عصب‌کشی، اگر دندان قابل نگه داشتن باشد، به کشیدن ترجیح داده می‌شود.
- پرتودرمانی سر و گردن: استخوان فکی که پرتو گرفته، بعد از کشیدن دندان دیر و گاهی هیچ‌وقت ترمیم نمی‌شود. در این بیماران هم نگه داشتن دندان با عصب‌کشی، اگر ممکن باشد، انتخاب اول است.
- داروی رقیق‌کنندهٔ خون: عصب‌کشی خونریزی چندانی ندارد و معمولاً لازم نیست دارو قطع شود، ولی کشیدن دندان باید با پزشک معالج هماهنگ شود.
- بارداری: درمان دندان در بارداری بی‌خطر است و سه‌ماههٔ دوم بهترین زمان برای کارهای غیرفوری است. عصب‌کشی دندان دردناک را نباید تا بعد از زایمان عقب انداخت، چون عفونت دندان برای مادر و جنین از خود درمان پرخطرتر است. عکس دندان با پوشش سربی گرفته می‌شود.
- دیابت: ترمیم استخوان دور ریشه کندتر است. قند را پیش از درمان کنترل کنید و عکس کنترل را جدی بگیرید.
اگر هر کدام از این داروها یا شرایط را دارید، پیش از شروع حتماً به دندانپزشک بگویید و فهرست داروهایتان را همراه بیاورید.
هزینه عصب‌کشی دندان عقل چقدر است؟
هزینه عصب‌کشی دندان عقل چقدر است؟ در مطب دکتر کندری همان تعرفهٔ آسیای بزرگ است و به تعداد کانال بستگی دارد. عکس قبل از درمان هزینه ندارد و داروی داخل کانال یا جلسهٔ دوم هم جداگانه حساب نمی‌شود. پرکردن و روکش جدا هستند:
مطب با بیمه قرارداد ندارد، اما گواهی درمان با عکس قبل و بعد داده می‌شود تا هزینه را از بیمهٔ تکمیلی بگیرید و پرداخت با دیجی‌پی در ۴ قسط هم ممکن است.
سه چیز رقم نهایی را عوض می‌کند: تعداد کانال‌ها که با عکس معلوم می‌شود، نیاز به عکس سه‌بعدی که در مرکز رادیولوژی جداگانه پرداخت می‌شود، و اینکه دندان قبلاً عصب‌کشی شده باشد یا نه.
عصب‌کشی دوباره ۷ تا ۹ میلیون تومان است. اگر حین کار معلوم شود دندان قابل نگه داشتن نیست، کار متوقف و موضوع پیش از ادامه با شما در میان گذاشته می‌شود.
قیمت عصب‌کشی دندان عقل ۱۴۰۳ و هزینه عصب‌کشی دندان عقل ۱۴۰۴ هنوز معتبر است؟
نه. هر رقمی که با عنوان قیمت عصب‌کشی دندان عقل ۱۴۰۳ یا هزینه عصب‌کشی دندان عقل ۱۴۰۴ در اینترنت می‌بینید، با قیمت مواد و فایل‌های امروز جور درنمی‌آید. ملاک، تعرفهٔ ۱۴۰۵ در جدول بالاست.
هزینه عصب‌کشی دندان عقل
دندان عقل عصب‌کشی‌شده چقدر می‌ماند؟
بعد از عصب‌کشی دندان عقل، تا پرکردن نهایی یا روکش با آن سمت چیز سفت نجوید. دیوارهٔ دندانی که باز شده، تا بسته نشود، با یک تکه ته‌دیگ یا آجیل ترک برمی‌دارد.
در بزرگ‌ترین بررسی عصب‌کشی‌ها، که نزدیک به ۵۰۰ هزار دندان را دنبال کرد، حدود ۸۶٪ دندان‌ها بعد از ۱۰ سال هنوز سر جایشان بودند.
ماندگاری دندان عقل بعد از عصب‌کشی به همان چیزهایی بستگی دارد که در بقیهٔ آسیاها مهم است: همهٔ کانال‌ها پیدا و پر شده باشد، دندان سر وقت پرکردگی محکم یا روکش بگیرد و پشتش خوب تمیز شود.
نقطهٔ ضعف دندان عقل، تمیز کردن سطح پشتی آن است که مسواک به‌سختی به آن می‌رسد.
- مسواک را کج و تا ته دهان ببرید و پشت دندان عقل را جداگانه تمیز کنید. مسواک کوچک یا مسواک تک‌دسته این کار را راحت‌تر می‌کند.
- نخ دندان بین دندان عقل و آسیای جلویی را هر شب بکشید، چون پوسیدگی تازه بیشتر از همین‌جا شروع می‌شود.
- هر شش ماه چکاپ بروید، چون دندان عصب‌کشی‌شده درد پوسیدگی تازه را حس نمی‌کند و فقط معاینه آن را پیدا می‌کند.
سؤال‌های پرتکرار
دندان عقل عصب‌کشی‌شده حتماً روکش لازم دارد؟
نه همیشه. اگر دیواره‌های دندان سالم مانده‌اند، یک پرکردگی محکم کافی است. اگر بخش زیادی از تاج پوسیده بوده یا دیواره‌های دندان نازک شده، روکش جلوی شکستنش را می‌گیرد. دندانپزشک این را بعد از عصب‌کشی و از روی دیواره‌های باقی‌مانده می‌گوید.
عصب‌کشی دندان عقل را دندانپزشک عمومی انجام می‌دهد یا متخصص؟
دندان عقلی که کامل بیرون آمده و دهان به‌اندازهٔ کافی باز می‌شود، کار دندانپزشک عمومی مجهز است. اگر کانال‌ها خیلی خمیده یا به‌هم‌پیوسته باشند، دندان قبلاً عصب‌کشی شده و دوباره عفونت کرده یا ابزار در کانال شکسته، کار متخصص درمان ریشه است.
اگر عصب‌کشی دندان عقل جواب نداد، چه می‌شود؟
اگر دندان عقلِ عصب‌کشی‌شده ماه‌ها یا سال‌ها بعد دوباره عفونت کند، دو راه هست: عصب‌کشی دوباره یا کشیدن. در بقیهٔ آسیاها معمولاً عصب‌کشی دوباره ارزش دارد، ولی در دندان عقل که دسترسی سخت است، بیشتر وقت‌ها کشیدن منطقی‌تر است. جراحی نوک ریشه هم برای دندان عقل به‌ندرت انجام می‌شود.
اگر الان عصب‌کشی نکنم و فقط مسکن بخورم، چه می‌شود؟
عصبی که ملتهب شده خودبه‌خود خوب نمی‌شود. درد ممکن است چند روز بخوابد، ولی عصب از بین می‌رود و عفونت به نوک ریشه و استخوان می‌رسد. آن وقت یا درمان سخت‌تر و دو جلسه‌ای می‌شود یا دندان دیگر قابل نگه داشتن نیست.
