علائم پوسیدگی دندان زیر روکش
نویسنده/بازبین: دکتر کیهان کندری، دندانپزشک – آخرین بهروزرسانی: ۲۷ مرداد ۱۴۰۵
علائم پوسیدگی دندان زیر روکش را میشناسید؟
بسیاری از افراد تصور میکنند پس از روکش کردن دندان، دیگر نیازی به نگرانی درباره پوسیدگی ندارند، اما واقعیت این است که پوسیدگی زیر روکش میتواند بدون علامت آغاز شده و به آرامی پیشرفت کند.
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که با وجود مسواک زدن منظم، بوی بد دهان یا درد خفیف هنگام جویدن را تجربه کرده باشید و از خود بپرسید: آیا دندان روکش شده من پوسیده شده است؟
آیا این پوسیدگی میتواند روی عمر روکش دندان تأثیر بگذارد و باعث کاهش طول عمر آن شود؟
اگر میخواهید با علائم پوسیدگی دندان زیر روکش آشنا شوید، دلایل ایجاد آن را بدانید و راههای پیشگیری از این مشکل را یاد بگیرید، مطالعه این مقاله برای شما ضروری است.
چرا دندان زیر روکش پوسیده میشود؟
دندان زیر روکش پوسیده میشود چون روکش فقط تاج دندان را میپوشاند و لبه آن — همان خط اتصال روکش به دندان در کنار لثه — همچنان در تماس با بزاق و پلاک باقی میماند.
پوسیدگی تقریباً همیشه از همین خط شروع میشود، نه از وسط روکش.
پنج عاملی که علائم پوسیدگی دندان زیر روکش را رقم میزنند:
- فاصله ریز بین لبه روکش و دندان که اجازه نفوذ بزاق و باکتری به زیر روکش را میدهد
- تجمع پلاک روی خط اتصال روکش و لثه، جایی که مسواک بهتنهایی به آن نمیرسد
- شل شدن یا ترک خوردن روکش که مسیر مستقیمی برای نفوذ باکتری باز میکند
- لبه روکشی که دقیق روی دندان ننشسته باشد و یک پله میکروسکوپی بسازد
- تمیز نکردن محل اتصال با نخ دندان یا سوپرفلاس، مخصوصاً در روکشهای یکسره و بریج
نکتهای که بیشتر بیماران نمیدانند: خود روکش هیچوقت نمیپوسد. زیرکونیا، سرامیک و فلز پوسیده نمیشوند؛ آنچه میپوسد، دندان طبیعی زیر آن است — و همیشه از لبه شروع میکند.
پوسیدگی زیر روکش دندان در عکس واقعی
مثال واقعی برای درک بهتر علائم پوسیدگی دندان زیر روکش
مثال واقعی از مطب: آقای امیر ۴۲ ساله، با درد خفیف هنگام جویدن به ما مراجعه کرد.
خودش میگفت: «فکر نمیکردم دندانی که روکش شده، دوباره پوسیده باشد.»
پس از بررسی، مشخص شد پوسیدگی از زیر روکش شروع شده و به عصب نزدیک شده است.
اگر امیر در همان مراحل ابتدایی که حساسیت خفیف داشت، مراجعه میکرد، تنها با برداشتن روکش و ترمیم کوچک مشکل حل میشد.
علائم پوسیدگی دندان زیر روکش
درد و حساسیت به سرما و گرما
شایعترین علامت پوسیدگی دندان زیر روکش، درد یا حساسیت به دمای سرد و گرم است.
این درد معمولاً بهصورت تیرکشنده هنگام نوشیدن چای، قهوه یا آب سرد بروز میکند.
حساسیت ممکن است ابتدا کوتاهمدت باشد اما به مرور، طولانیتر و شدیدتر شود.
بوی بد دهان
پوسیدگی زیر روکش باعث میشود باکتریها در فضای زیر روکش جمع شده و گازهای بدبو تولید کنند.
اگر با وجود مسواک زدن، دهانتان همیشه بو میدهد، ممکن است از علائم پوسیدگی دندان زیر روکش باشد.
مزه بد دهان
به دلیل ترشحات ناشی از پوسیدگی، ممکن است طعم تلخ یا فلزی در دهان احساس کنید.
این علامت معمولاً در کنار بوی بد دهان ظاهر میشود.
درد هنگام جویدن
درد هنگام گاز زدن غذاهای سفت یا جویدن نان، آجیل و خوراکیهای مشابه میتواند از علائم هشداردهنده پوسیدگی دندان زیر روکش باشد.
لق شدن یا تکان خوردن روکش
پوسیدگی میتواند ساختار زیر روکش را تضعیف کند و باعث لق شدن یا تکان خوردن روکش شود.
التهاب و تورم لثه اطراف روکش
پوسیدگی زیر روکش باعث التهاب، قرمزی و گاهی خونریزی لثه اطراف روکش میشود.
تورم مداوم لثه نشانهای از پیشرفت پوسیدگی به بافتهای اطراف است.
خروج چرک یا ایجاد آبسه
اگر پوسیدگی به عفونت منجر شود، ممکن است چرک یا آبسه در اطراف دندان روکش شده ایجاد شود.
گاهی به شکل جوش کوچک روی لثه نمایان میشود که با فشار دادن، چرک خارج میشود.
احساس نبض و فشار در دندان
پوسیدگی در مراحل پیشرفته به پالپ یا عصب دندان میرسد و باعث احساس نبض، درد ضرباندار یا فشار در دندان میشود.
تصویر واضح پوسیدگی دندان زیر روکش
علائم پنهان پوسیدگی دندان زیر روکش
گاهی پوسیدگی دندان زیر روکش بدون درد و علامت واضح است.
نشانههای غیرمستقیم میتواند شامل:
- تغییر رنگ لبههای روکش به تیره یا خاکستری
- حساسیت تدریجی هنگام مسواک زدن
- تغییر رنگ بزاق به زرد یا بوی ناخوشایند صبحگاهی
باشد که لازم است جدی گرفته شود.
چرا تشخیص زودهنگام علائم پوسیدگی دندان زیر روکش مهم است؟
- جلوگیری از گسترش پوسیدگی به عصب دندان
- پیشگیری از نیاز به عصبکشی مجدد
- جلوگیری از تشکیل آبسه و عفونتهای شدید
- جلوگیری از کشیدن دندان و نیاز به ایمپلنت
- کاهش هزینه و مدت درمان
پوسیدگی زیر روکش دندان جلو
چگونه دندانپزشک پوسیدگی زیر روکش را تشخیص میدهد؟
- معاینه بالینی و بررسی علائم
- استفاده از پروب برای بررسی لق شدن یا فضاهای اطراف روکش
- رادیوگرافی دیجیتال و عکس بایت وینگ برای شناسایی پوسیدگیهای مخفی
- بررسی وضعیت لثه و علائم التهاب
اگر علائم پوسیدگی دندان زیر روکش را نادیده بگیرید چه میشود؟
- پوسیدگی به عصب دندان میرسد.
- دردهای شدید و آبسه ایجاد میشود.
- نیاز به عصبکشی مجدد و روکش جدید خواهید داشت.
- ممکن است دندان قابل حفظ نباشد و نیاز به کشیدن و ایمپلنت پیدا کنید.
- هزینه و طول درمان افزایش مییابد.
پوسیدگی زیر روکش با رادیوگرافی بایتوینگ در چند دقیقه مشخص میشود. اگر یکی از علائم بالا را دارید، معاینه را عقب نیندازید — هرچه زودتر تشخیص داده شود، احتمال نجات دندان بدون عصبکشی مجدد بیشتر است.
اگر دندان زیر روکش بشکند چه باید کرد؟
اگر دندان زیر روکش بشکند، با آن سمت نجوید و هرچه زودتر معاینه شوید.
نجات دندان به محل شکستگی بستگی دارد:
شکستگی بالای لثه معمولاً با بیلدآپ یا پست و کور بازسازی میشود، اما شکستگی زیر لثه یا داخل ریشه قابل ترمیم نیست و کار به کشیدن دندان و ایمپلنت میکشد.
تا زمان مراجعه:
- با سمت مقابل بجوید و غذای سفت و چسبنده نخورید
- ناحیه را با مسواک نرم تمیز نگه دارید تا لثه ملتهب نشود
- روکشی که جدا شده را دور نیندازید و همراه خود بیاورید
شکستن دندان زیر روکش معمولاً ناگهانی نیست؛ در بیشتر موارد نتیجه پوسیدگی است که ماهها بیصدا پیش رفته و دیوارهها را تضعیف کرده تا جایی که یک لقمه معمولی آن را میشکند.
به همین دلیل علائم پوسیدگی دندان زیر روکش — مثل درد هنگام جویدن یا لق شدن روکش — را جدی بگیرید.
اگر روکش جداشده سالم باشد و دندان زیرش قابل بازسازی، گاهی همان روکش دوباره چسبانده میشود.
اگر قابل استفاده مجدد نباشد، روکش جدید ساخته میشود و قیمت روکش دندان بسته به جنسی که انتخاب میکنید تعیین میشود.
معاینه را عقب نیندازید: دندان بدون روکش ظرف چند هفته جابهجا میشود و دندان مقابلش رشد میکند؛ آنوقت حتی روکش سالم قدیمی هم دیگر روی دندان نمینشیند.
اقدامات فوری پس از مشاهده علائم پوسیدگی دندان زیر روکش
- مراجعه سریع به دندانپزشک
- پرهیز از مصرف خوراکیهای بسیار سفت
- رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان
- استفاده از دهانشویه آنتیباکتریال تا زمان مراجعه
- عدم مصرف شیرینی و مواد قندی
چطور از پوسیدگی زیر روکش جلوگیری کنیم؟
- مسواک زدن دو بار در روز
- استفاده از نخ دندان برای تمیز کردن اطراف روکش
- استفاده از دهانشویه حاوی فلوراید
- مراجعه منظم هر ۶ ماه به دندانپزشک برای بررسی روکشها
- اجتناب از مصرف مداوم مواد قندی و چسبناک
آیا دندان روکش شده خراب میشود؟
بله. دندان روکش شده در برابر پوسیدگی مصون نیست و علاوه بر آن، سه اتفاق دیگر هم ممکن است برایش بیفتد:
- پوسیدگی از لبه روکش — شایعترین حالت، که در بالا توضیح داده شد
- شکستن دندان زیر روکش — وقتی پوسیدگی دیوارهها را تضعیف کرده باشد
- تحلیل لثه — لبه روکش که قبلاً زیر لثه بود بیرون میافتد و ریشه در معرض پوسیدگی قرار میگیرد
- شکستن یا لبپر شدن خود روکش — بیشتر در افرادی که دندانقروچه دارند
نکته مشترک هر چهار مورد این است که در مراحل اول درد ندارند. به همین دلیل معاینه دورهای و رادیوگرافی، تنها راه تشخیص زودهنگام است.
پرسشهای پرتکرار علائم پوسیدگی دندان زیر روکش
چرا دندان زیر روکش درد میگیرد؟
به دلیل شروع پوسیدگی زیر روکش و پیشرفت آن به لایههای عمیقتر.
آیا پوسیدگی زیر روکش خطرناک است؟
بله، اگر درمان نشود منجر به عفونت، آبسه و از دست رفتن دندان میشود.
پوسیدگی زیر روکش چقدر طول میکشد تا خودش را نشان دهد؟
اغلب ماهها تا چند سال. چون روکش پوسیدگی را میپوشاند، معمولاً تا وقتی به عصب نزدیک نشود دردی ایجاد نمیکند؛ برای همین در رادیوگرافی زودتر از علائم دیده میشود.
چگونه میتوان از پوسیدگی دندان زیر روکش جلوگیری کرد؟
رعایت بهداشت دهان و دندان، معاینه منظم و استفاده از نخ دندان و دهانشویه.
