روکش دندان عصبکشی شده
روکش دندان عصبکشی شده در دندانهای آسیاب ضروری است، چون دندان بعد از خارج شدن پالپ رطوبت و انعطافش را از دست میدهد و در برابر فشار جویدن شکننده میشود.
در مطالعات بلندمدت، میانگین بقای دندان عصبکشیشده با روکش حدود ۱۱ تا ۱۲ سال و بدون روکش حدود ۸ سال گزارش شده است.
چرا دندان عصبکشی شده به روکش نیاز دارد؟
روکش دندان عصبکشی شده بهخاطر خود عصبکشی لازم نمیشود، بلکه بهخاطر مقدار دندانی که در جریان درمان برداشته شده است.
سوراخی که دندانپزشک برای رسیدن به عصب ایجاد میکند، بهتنهایی فقط حدود ۵٪ از استحکام دندان کم میکند؛ اما اگر دیوارههای کناری دندان هم از بین رفته باشند، دندان تا ۶۳٪ ضعیفتر میشود.
دیوارههای کناری، همان قسمتهایی هستند که بین دو دندان قرار دارند. تا وقتی سالماند، دندان یک تکه محکم است.
وقتی از بین بروند، هر بار که چیزی میجوید دو طرف دندان کمی از هم باز میشود و همین حرکت تکراری، دندان را از وسط ترک میاندازد.
چطور بفهمید دندان شما در کدام حالت است: از دندانپزشکتان بپرسید چند دیواره از دندان باقی مانده است.
- اگر دندان قبل از عصبکشی پرکردگی بزرگ یا پوسیدگی وسیع داشته، دیوارهها معمولاً از دست رفتهاند و روکش ضروری است.
- اگر فقط یک سوراخ کوچک برای عصبکشی ایجاد شده و بقیه دندان سالم مانده — که بیشتر در دندانهای جلو پیش میآید — ممکن است روکش لازم نباشد.
دندانهای عقب بیشترین نیاز را دارند، چون هم فشار جویدن روی آنهاست و هم معمولاً پوسیدگی وسیعتری داشتهاند.
دندان عصبکشیشده قبل و بعد از روکش
بهترین زمان برای روکش بعد از عصبکشی چه موقع است؟
بهترین زمان برای روکش دندان عصبکشی شده، تا ۱۴ روز بعد از پایان درمان ریشه است.
در یک مطالعه ۸ ساله، دندانهایی که بین ۱۵ تا ۵۹ روز ترمیم دائمی شدند ۲۵٪ و دندانهایی که بعد از ۶۰ روز ترمیم شدند ۷۳٪ بیشتر در معرض کشیده شدن بودند.
فرق پانسمان با ترمیم دائمی را بدانید: بلافاصله بعد از عصبکشی، دندان با یک پانسمان موقت بسته میشود.
پانسمان برای چند هفته ساخته شده، بهمرور نشت میکند و باکتریهای دهان از همان مسیر به کانال ریشه برمیگردند. پانسمان، ترمیم نیست — فقط دندان را تا مرحله بعد نگه میدارد.
بعد از پانسمان، بسته به مقدار دندان باقیمانده یکی از این سه مسیر انتخاب میشود:
- بیلدآپ و روکش — وقتی دیوارههای کافی از دندان باقی مانده باشد
- پست و کور و روکش — وقتی تاج دندان تقریباً کامل از بین رفته و باید از داخل ریشه پایه ساخته شود
- اندوکراون — یک قطعه یکپارچه که بهجای پست و روکش جداگانه، هم داخل حفره دندان مینشیند و هم سطح جویدن را میپوشاند؛ بیشتر برای دندانهای آسیاب
اگر ماههاست عصبکشی کردهاید و هنوز پانسمان دارید: دندان را رها نکنید. با رادیوگرافی مشخص میشود که کانال دوباره آلوده شده و نیاز به درمان مجدد دارد یا هنوز میشود مستقیم سراغ ترمیم دائمی رفت.
پست و کور ساختهشده داخل ریشه دندان
اگر دندان عصبکشی شده را روکش نکنیم چه میشود؟
نگذاشتن روکش دندان عصبکشی شده معمولاً به شکستن دندان ختم میشود، ولی نه بلافاصله: ترک ماهها بعد و هنگام جویدن ایجاد میشود، معمولاً عمودی است و تا داخل ریشه ادامه پیدا میکند؛ جایی که دیگر قابل ترمیم نیست و دندان باید کشیده شود.
این تفاوت، همهچیز را تعیین میکند:
- ترک بالای لثه — دندان معمولاً هنوز قابل نجات است؛ با بیلدآپ یا پست و کور بازسازی و روکش میشود.
- شکستگی عمودی ریشه — دندان قابل ترمیم نیست. هیچ روکشی، هیچ چسبی و هیچ درمانی آن را برنمیگرداند. تنها راه، کشیدن دندان است.
و علامت هشدار معمولاً خفیف است: درد مبهم هنگام گاز زدن روی یک نقطه خاص.
بیشتر بیماران این را جدی نمیگیرند تا وقتی دندان لق شود یا لثه اطرافش ورم کند — که آن موقع دیگر دیر است.
هزینهای که واقعاً میپردازید: پولی که برای عصبکشی و ترمیم دادهاید از بین میرود، و درمان از نو شروع میشود با کشیدن دندان، انتظار برای ترمیم استخوان و در نهایت ایمپلنت — درمانی که چند برابر روکش هزینه دارد و ماهها طول میکشد.
پانسمان موقت روی دندان پس از درمان ریشه
هزینه روکش دندان عصبکشی شده چقدر است؟
هزینه روکش دندان عصبکشی شده از ۱۰ میلیون تومان برای روکش PFM و از ۱۵ میلیون تومان برای زیرکونیا شروع میشود، اما در بیشتر موارد یک هزینه دیگر هم به آن اضافه میشود: بازسازی تاج دندان پیش از تراش.
چرا صورتحساب دندان عصبکشیشده بیشتر از یک روکش ساده است:
- بیلدآپ — وقتی دیوارههای کافی از دندان باقی مانده و فقط باید تاج بازسازی شود
- پست و کور — وقتی تاج تقریباً کامل از بین رفته و باید از داخل ریشه پایه ساخته شود
- درمان ریشه — اگر هنوز انجام نشده باشد
هر کدام از اینها هزینه جداگانه دارد و در تعرفه روکش حساب نمیشود. در دندانهای آسیاب که تخریب زیاد است، گاهی بهجای پست و کور و روکش جداگانه، اندوکراون انتخاب میشود که یک قطعه یکپارچه است.
وقتی از مطب قیمت میپرسید، این را بپرسید: عدد اعلامشده فقط برای روکش است یا بیلدآپ و پست و کور را هم شامل میشود؟ بیشتر اختلاف قیمتهایی که بین مطبها میبینید از همینجا میآید، نه از جنس روکش.
جدول کامل قیمت روکش دندان را جداگانه آوردهایم.
با دندانقروچه، روکش دندان عصبکشی شده دوام میآورد؟
بله، اما عمرش کوتاهتر است. با دندانقروچه، روکش دندان عصبکشی شده زودتر ترک میخورد یا لق میشود، چون فشار هنگام خواب بیشتر از جویدن معمولی است و ساعتها ادامه دارد. با نایتگارد این خطر تا حد زیادی کنترل میشود.
دندان عصبکشیشده عصب ندارد و فشار اضافه را حس نمیکند.
در دندان زنده، فشار بیش از حد باعث درد میشود و شما ناخودآگاه از آن سمت نمیجوید؛ دندان عصبکشیشده این هشدار را نمیدهد و بار روی آن جمع میشود تا روزی که ترک بخورد.
نشانههایی که احتمالاً دندانقروچه دارید:
- صبحها با درد یا خستگی عضلات فک بیدار میشوید
- سردرد صبحگاهی در ناحیه شقیقه
- لبه دندانهای جلو صاف و سایشخورده شده
- همسرتان صدای ساییدن دندان در خواب را شنیده است
اگر دندانقروچه دارید، دو کار قبل از روکش انجام دهید:
۱. موضوع را به دندانپزشک بگویید تا جنس و ضخامت روکش متناسب با فشار انتخاب شود.
۲. برای نایتگارد اقدام کنید. محافظ شبانه نیروی وارد بر روکش را پخش میکند و ارزانترین راه محافظت از سرمایهای است که برای درمان گذاشتهاید.
نایتگارد دندانقروچه را درمان نمیکند، ولی جلوی آسیبش را میگیرد.
نوبتدهی و آدرس مطب
در جلسه اول با رادیوگرافی مشخص میشود که کانال ریشه هنوز سالم است و میتوان مستقیم سراغ ترمیم و روکش رفت، یا کانال دوباره آلوده شده و اول به درمان مجدد نیاز دارد.
اگر از عصبکشیتان بیش از دو ماه گذشته و دندان هنوز پانسمان دارد، معاینه را عقب نیندازید.
سؤالهای متداول روکش دندان عصبکشی شده
دندان عصبکشیشدهام تیره شده؛ روکش آن را میپوشاند؟
بله. تغییر رنگ دندان بعد از عصبکشی طبیعی است و از تیره شدن بافت داخل تاج دندان میآید، نه از سطح آن؛ برای همین با بلیچینگ معمولی برطرف نمیشود. روکش کل تاج را میپوشاند و رنگ آن با دندانهای کناری تنظیم میشود.
آیا دندان روکششده ممکن است دوباره عفونت کند؟
بله. روکش دندان عصبکشی شده آن را در برابر شکستن محافظت میکند، اما درمان ریشه را تضمین نمیکند. اگر کانال ریشه بهطور کامل مهر و موم نشده باشد یا از لبه روکش نشت ایجاد شود، باکتریها به ریشه برمیگردند و عفونت دوباره شکل میگیرد.
اگر زیر روکش عفونت شد، باید روکش را برداشت؟
نه همیشه. اگر روکش سالم و درست نشسته باشد، معمولاً دندانپزشک از داخل خود روکش سوراخی ایجاد میکند، درمان ریشه مجدد را انجام میدهد و همان سوراخ را میبندد. برداشتن روکش وقتی لازم است که خودش هم مشکل داشته باشد.
آیا بعد از روکش هم رادیوگرافی کنترلی لازم است؟
بله. چون دندان عصبکشیشده عصب ندارد، عفونت مجدد یا پوسیدگی لبه روکش تا مدتها درد ایجاد نمیکند. رادیوگرافی کنترلی در معاینههای دورهای، تنها راه تشخیص زودهنگام است.
