رنگ روکش دندان: کاتالوگ رنگها و انتخاب طبیعیترین رنگ
نوشته و بازبینیشده توسط دکتر کیهان کندری، دندانپزشک
مطب توانیر، تهران – آخرین بهروزرسانی: ۳ شهریور ۱۴۰۵
زمان مطالعه: ۶ دقیقه
رنگ روکش دندان از روی کاتالوگ استاندارد VITA انتخاب میشود؛ A1 روشنترین رنگ طبیعی، A2 پرکاربردترین و A3 رایجترین رنگ دندان بزرگسالان در ایران است.
این انتخاب قبل از ساخت روکش در لابراتوار انجام میشود و رنگ سرامیک یا زیرکونیا بعد از آن با بلیچینگ و هیچ روش دیگری تغییر نمیکند.
انتخاب درست، روشنترین رنگ کاتالوگ نیست؛ رنگی است که با دندانهای کناریتان یکی باشد. اگر یک یا دو دندان جلو روکش میشود، شماره رنگ باید عیناً از روی دندان بغلی برداشته شود.
اگر کل دندانهای جلو با هم روکش میشوند، میتوانید روشنتر بروید — ولی نه روشنتر از سفیدی چشمهایتان، چون از آن حد به بعد دندان مصنوعی دیده میشود.
سه چیز هست که بیشتر بیماران بعد از چسباندن روکش میفهمند و آن موقع دیگر دیر است: رنگ زیر نور مطب با نور روز فرق میکند، دندان تراشخورده و خشک روشنتر از حالت عادی دیده میشود، و زیرکونیا و امکس یک شماره رنگ را دو جور نشان میدهند.
آنچه در این مقاله میخوانید
- شماره رنگهای A1 تا B2 هرکدام چه رنگی هستند و کدام به دندان شما نزدیکتر است
- چرا رنگ روکش زیرکونیا با همان شماره رنگ در امکس، متفاوت دیده میشود
- اگر روکش چسبانده شده و از رنگش راضی نیستید، چه کاری هنوز ممکن است
- در جلسه انتخاب رنگ، چه چیزهایی را باید خودتان چک کنید
رنگ روکش دندان چطور انتخاب میشود؟
رنگ روکش دندان در جلسه قالبگیری و با گذاشتن راهنمای رنگ VITA کنار دندانهای مجاور انتخاب میشود.
دندانپزشک شماره رنگ نزدیکترین تکه را ثبت میکند و لابراتوار روکش زیرکونیا یا سرامیک را با همان شماره میسازد.
چهار شرط انتخاب رنگ درست:
- زیر نور روز — نور یونیت زردتر است و شماره رنگ را روشنتر نشان میدهد
- ابتدای جلسه، قبل از تراش — مینای دندان بعد از خشک شدن روشنتر دیده میشود
- با دندانهای کناری — نه با دندان روبهرو و نه با عکس دندان دیگران
- بدون رژ لب و روسری روشن — رنگهای اطراف، چشم را در تشخیص شماره رنگ گمراه میکنند
شمارهها را لازم نیست بلد باشید. دندانپزشک دو یا سه تکه راهنما را کنار دندان میگذارد و شما فقط میگویید کدام نزدیکتر است.
قبل از چسباندن دائم، روکش بهصورت امتحانی روی دندان قرار میگیرد. رنگ را همانجا در آینه ببینید — بعد از چسباندن دائم، تغییر رنگ سرامیک ممکن نیست.
رنگ A1 روکش دندان روی دندان جلو
کاتالوگ رنگ روکش دندان چیست؟
کاتالوگ رنگ روکش دندان یک دسته تکه سرامیک است به اسم راهنمای VITA که ۱۶ شماره رنگ استاندارد دارد. هر شماره از دو بخش تشکیل شده: یک حرف که تهرنگ دندان را میگوید و یک عدد که میزان تیرگی را.
حرفها یعنی تهرنگ دندان شما:
- A — تهرنگ قهوهای؛ رایجترین گروه در ایران
- B — تهرنگ زرد
- C — تهرنگ خاکستری؛ معمولاً در سنین بالاتر
- D — تهرنگ قرمز-خاکستری؛ کمیاب
عددها یعنی روشنی: هرچه عدد بزرگتر، رنگ تیرهتر. یعنی A1 روشنتر از A2 و A2 روشنتر از A3 است.
| شماره | چه رنگی است | مناسب چه کسی |
|---|---|---|
| B1 | روشنترین رنگ کاتالوگ، تهرنگ زرد ملایم | بعد از بلیچینگ یا طرح لبخند کامل |
| A1 | روشن و طبیعی، تهرنگ قهوهای بسیار کم | جوانها و دندانهای طبیعی روشن |
| A2 | یک پله تیرهتر از A1 | پرکاربردترین رنگ در بزرگسالان |
| B2 | زرد ملایم، کمی تیرهتر از A2 | دندانهای طبیعی با تهرنگ زرد |
| A3 | رنگ متوسط کاتالوگ | رایجترین رنگ دندان بزرگسالان ایرانی |
چطور بدون دانستن شمارهها، خودتان تخمین بزنید:
جلوی آینه، کنار پنجره بایستید و به دندانهای نیش نگاه کنید — این دندانها معمولاً تیرهترین دندانهای لبخند هستند و تهرنگ واقعی شما را نشان میدهند. اگر به زرد میزند، در گروه B هستید؛ اگر به قهوهای، در گروه A.
دو چیز که این کاتالوگ نشان نمیدهد و باید بدانید:
شفافیت. دندان طبیعی در لبه کمی شفاف است و نور را عبور میدهد. راهنمای رنگ این را نشان نمیدهد؛ به همین دلیل دو روکش با شماره رنگ یکسان میتوانند یکی طبیعی و یکی مصنوعی دیده شوند.
تفاوت جنس. شماره A2 روی زیرکونیا با A2 روی امکس یکی دیده نمیشود، چون زیرکونیا کدرتر است.
کاتالوگ رنگ روکش دندان و راهنمای شید VITA
رنگ A1 روکش دندان چه رنگی است؟
رنگ A1 روکش دندان دومین رنگ روشن کاتالوگ VITA است؛ سفیدِ طبیعی با تهرنگ قهوهای بسیار کم. فقط B1 از آن روشنتر است.
A1 برای چه کسی مناسب است:
- دندانهای طبیعیتان روشن است و میخواهید روکش دقیقاً همانطور دیده شود
- زیر ۳۵ سال هستید — رنگ طبیعی دندان با افزایش سن تیرهتر میشود
- میخواهید نتیجه روشن باشد ولی دندان مصنوعی به چشم نیاید
A1 برای چه کسی مناسب نیست:
- فقط یک یا دو دندان روکش میشود و بقیه دندانهایتان A3 یا تیرهتر است — آن روکش مثل یک لکه روشن دیده میشود
- بالای ۴۵ سال هستید و دندانهای کناریتان طبیعتاً تیرهتر شدهاند
A1 و B1 — هر دو روشناند، ولی B1 به زرد میزند و A1 به قهوهای. اگر تهرنگ دندانهای طبیعیتان زرد است، B1 طبیعیتر مینشیند؛ اگر قهوهای است، A1.
A1 و A2 — همان تهرنگ، فقط A2 یک پله تیرهتر است. در نور روز، تفاوتشان از فاصله گفتگو بهسختی دیده میشود. اگر مردد هستید، A2 انتخاب مطمئنتری است چون خطای «خیلی روشن» را ندارد.
نکتهای که در کاتالوگ نوشته نشده:
رنگ A1 روکش دندان روی زیرکونیا کدرتر از ایمکس دیده میشود، چون زیرکونیا نور را کمتر عبور میدهد. اگر برای دندان جلو A1 انتخاب کردهاید، بپرسید روکش از چه جنسی ساخته میشود — همان شماره روی دو جنس، دو نتیجه متفاوت میدهد.
قبل از تصمیم، امتحانش کنید:
از دندانپزشکتان بخواهید تکه A1 و A2 را همزمان کنار دندانتان بگذارد و با گوشی، در نور روز و کنار پنجره عکس بگیرد. در عکس، تفاوت شفافیت و روشنی که چشم در نور یونیت نمیبیند مشخص میشود.
تفاوت رنگهای B1، A2، A3 و B2 چیست؟
B1 روشنترین و A3 تیرهترین این چهار رنگ است. ترتیبشان از روشن به تیره: B1 ← A2 ← B2 ← A3. حرف، تهرنگ را میگوید (A قهوهای، B زرد) و عدد، میزان تیرگی را.
| وضعیت شما | رنگ مناسب |
|---|---|
| یک یا دو دندان روکش میشود | همان رنگ دندان بغلی، نه روشنتر |
| همه دندانهای جلو با هم روکش میشوند | یک پله روشنتر از رنگ فعلی |
| بلیچینگ کردهاید | B1 |
| بالای ۴۵ سال | A3 |
| زیر ۳۵ سال | A2 |
| مردد بین دو شماره پشت سر هم | تیرهتر را بگیرید |
کدام مال شماست:
چرا در تردید، تیرهتر؟
خطای یک پله تیرهتر را کسی نمیبیند، ولی یک پله روشنتر بلافاصله به چشم میآید.
پرتکرارترین اشتباه:پ
انتخاب B1 چون روشنترین است. B1 فقط وقتی طبیعی مینشیند که همه دندانهای دیدهشونده همرنگش باشند؛ یک روکش B1 کنار دندانهای A3، مثل یک دندان مصنوعی وسط لبخند دیده میشود.
کاتالوگ رنگ روکش دندانکاتالوگ رنگ روکش دندان
رنگ روکش دندان زیرکونیا چطور انتخاب میشود؟
رنگ روکش دندان زیرکونیا از همان کاتالوگ VITA انتخاب میشود، ولی یک شماره روشنتر. چون زیرکونیا کدر است و رنگ روی آن تیرهتر از تکه راهنما درمیآید.
برای دندان جلو یک نکته دیگر هم هست: زیرکونیا دو نوع دارد. نوع ساده کدر است و روی دندان جلو مصنوعی دیده میشود.
نوع چندلایه شفافیت دارد و شبیه دندان طبیعی است. موقع سفارش بگویید دندان جلو است تا نوع چندلایه ساخته شود.
برای دندانهای آسیاب این فرق نمیکند، چون در لبخند دیده نمیشوند.
اگر دندان شما بعد از عصبکشی تیره شده، به دندانپزشکتان بگویید. رنگ روکش دندان زیرکونیا طوری انتخاب میشود که آن تیرگی از زیر پیدا نباشد.
طبیعیترین رنگ روکش دندان کدام است؟
طبیعیترین رنگ روکش دندان A2 است؛ رنگی که بیشتر بزرگسالان دارند و در نور روز مصنوعی دیده نمیشود.
اگر دنبال سفیدترین رنگی هستید که هنوز طبیعی به نظر برسد، آن A1 است — یک پله روشنتر از A2 و همچنان بدون آن سفیدی مصنوعی.
B1 را فقط وقتی انتخاب کنید که همه دندانهای جلو با هم روکش شوند. روی یک یا دو دندان، B1 کنار دندانهای طبیعی مثل یک لکه سفید دیده میشود.
چرا رنگ روکش با دندانهای کناری فرق میکند؟
رنگ روکش با دندانهای کناری فرق میکند چون دندان طبیعی یک رنگ ثابت نیست: لبهاش شفاف است، وسطش روشن و نزدیک لثه تیرهتر.
روکشی که با یک شماره رنگ ساخته شود این سه ناحیه را ندارد و همین یکدستی، آن را لو میدهد.
چهار علت رایج:
رنگ در نور اشتباه انتخاب شده. نور یونیت با نور روز فرق دارد و تشخیص شماره رنگ را عوض میکند. رنگی که زیر نور مطب درست به نظر میرسید، در نور روز با دندانهای کناری نمیخواند.
رنگ بعد از تراش انتخاب شده. دندانها با باز ماندن دهان خشک میشوند و روشنتر از حالت واقعی دیده میشوند.
اگر رنگ در آن لحظه انتخاب شود، شماره روشنتری ثبت میشود؛ چند ساعت بعد که دندانهای کناری رطوبتشان را پس میگیرند و تیرهتر میشوند، روکش از آنها روشنتر میماند.
شفافیت لبه رعایت نشده. اینجاست که رنگ روکش با دندانهای کناری فرق میکند بدون اینکه شماره رنگ اشتباه باشد — روکش کدر، حتی با رنگ درست، مصنوعی دیده میشود.
دندانهای کناری تغییر کردهاند. چای، قهوه و سیگار دندان طبیعی را تیره میکنند ولی سرامیک رنگ نمیگیرد. بعد از چند سال روکش روشنتر از بقیه میماند.
اگر روکش هنوز چسبانده نشده، در جلسه امتحان سه کار بکنید: کنار پنجره نگاه کنید، از فاصله یک متری در آینه ببینید نه از نزدیک، و با گوشی از لبخندتان عکس بگیرید. در همین مرحله، روکش را میشود به لابراتوار برگرداند تا با رنگآمیزی سطحی و پخت مجدد کمی تیرهتر شود.
اگر چسبانده شده، برداشتن روکش معمولاً به آن آسیب میزند. ضمناً روشن کردن سرامیک پختهشده تقریباً ممکن نیست — فقط تیرهتر کردنش شدنی است — و به همین دلیل در بیشتر موارد روکش از نو ساخته میشود.
رنگ روکش دندان تغییر میکند؟
خیر. تغییر رنگ روکش دندان اتفاق نمیافتد، چون سرامیک و زیرکونیا برخلاف کامپوزیت، رنگ چای، قهوه، سیگار و غذاهای رنگی را جذب نمیکنند.
آنچه با گذشت سالها تیره میشود، دندانهای طبیعی کناری است — و همین باعث میشود روکش بهمرور روشنتر از بقیه دیده شود.
قبل از چسباندن، اگر رنگ اشتباه انتخاب شده باشد، لابراتوار میتواند با رنگآمیزی سطحی و پخت مجدد روکش را تیرهتر کند؛ روشن کردنش تقریباً ممکن نیست.
قبل از روکش بلیچینگ کنیم یا بعدش؟
قبل از روکش. اول بلیچینگ، بعد انتخاب رنگ روکش دندان — چون رنگ روکش دندان با هیچ سفیدکنندهای تغییر نمیکند و اگر ترتیب برعکس شود، دندانهای طبیعی سفید میشوند و روکش تیره میماند.
بعد از بلیچینگ، دو هفته صبر کنید تا رنگ دندانها تثبیت شود و بعد رنگ روکش دندان انتخاب شود؛ رنگ بلافاصله بعد از بلیچینگ روشنتر از رنگ نهایی است.
اگر از رنگ روکش راضی نبودم چه کنم؟
اگر از رنگ روکش راضی نیستید، کاری که باید بکنید به مرحله درمان بستگی دارد:
- روکش هنوز چسبانده نشده — همانجا بگویید؛ بازگرداندن به لابراتوار هزینهای برایتان ندارد
- تازه چسبانده شده — عقب نیندازید؛ تا چسب کاملاً سفت نشده، روکش شانس بیشتری برای سالم درآمدن دارد
- چند سال گذشته و روکش روشنتر از بقیه شده — روکش تغییر نکرده، دندانهای طبیعی تیره شدهاند؛ با بلیچینگ همان دندانها هماهنگی برمیگردد
- روکش تیرهتر از دندانهای کناری است — بلیچینگ کمکی نمیکند و باید روکش نو ساخته شود
قبل از تصمیم، در نور روز از لبخندتان عکس بگیرید. آنچه در آینه از ده سانتیمتری آزاردهنده است، از فاصله معمول گفتگو معمولاً دیده نمیشود.
اگر کار به ساخت روکش جدید رسید، هزینه بر اساس جنس روکش تعیین میشود؛ قیمت روکش دندان به تفکیک زیرکونیا، ایمکس و PFM آمده است.
انتخاب رنگ روکش دندان در تهران (توانیر)
سؤالهای متداول درباره رنگ روکش دندان
سفیدترین رنگ روکش دندان کدام است؟
روشنترین رنگ کاتالوگ استاندارد B1 است. رنگهای روشنتر از آن با نام BW یا بلیچ شناخته میشوند و رنگ طبیعی دندان نیستند؛ فقط وقتی انتخاب میشوند که همه دندانهای جلو با هم روکش شوند.
کاتالوگ رنگ روکش دندان سرامیکی با زیرکونیا فرق دارد؟
کاتالوگ یکی است و هر دو از شمارههای VITA استفاده میکنند. تفاوت در نتیجه است: زیرکونیا کدرتر از ایمکس است، پس همان شماره روی آن بیعمقتر دیده میشود.
رنگ A3 روکش دندان زیرکونیا چه رنگی است؟
A3 رنگ متوسط کاتالوگ و رایجترین رنگ دندان بزرگسالان است. روی زیرکونیا کدرتر از همان A3 روی ایمکس دیده میشود، چون زیرکونیا نور را کمتر عبور میدهد.
رنگ روکش دندان با رنگ کامپوزیت یکی است؟
شمارهگذاری هر دو از یک کاتالوگ است، ولی رفتارشان فرق دارد. کامپوزیت با گذشت زمان رنگ چای و قهوه را جذب میکند و تیره میشود؛ زیرکونیا و ایمکس نمیشوند.
رنگ پوست روی انتخاب رنگ روکش اثر دارد؟
خیر. مبنای انتخاب همیشه دندانهای کناری است، نه رنگ پوست. فقط این را بدانید که رنگ روشن روی پوست تیرهتر بیشتر به چشم میآید.
بهترین رنگ روکش دندان برای دندانهای عقب کدام است؟
همان رنگی که به دندانهای کناری خودتان نزدیکتر است — رنگ ثابتی برای دندان عقب وجود ندارد. تفاوتش با دندان جلو این است که در آسیاب، شفافیت و ظرافت رنگ اهمیت کمتری دارد چون در لبخند دیده نمیشود.
