جراحی دندان
جراحی دندان معمولاً زمانی مطرح میشود که درد، التهاب یا فشار فک از حالت عادی خارج شده و درمانهای ساده دیگر جواب نمیدهند.
خیلی از افراد تصور میکنند تا وقتی درد قابل تحمل است، نیازی به اقدام جدی نیست؛ در حالیکه در بسیاری از موارد، همین تأخیر باعث گسترش عفونت، درگیری استخوان یا حتی آسیب به دندانهای مجاور میشود.
نکتهای که کمتر به آن توجه میشود این است که همه دردهای دندانی شبیه هم نیستند؛ بعضی از آنها نشانهی شروع یک مشکل عمیقتر هستند که فقط با جراحی دندان قابل کنترل است.
در چنین شرایطی، تشخیص بهموقع میتواند جلوی درمانهای سنگینتر، هزینههای بالاتر و حتی دردهای طولانیمدت را بگیرد.
اگر درد به فک میزند، شبها تشدید میشود یا همراه با تورم و فشار است، احتمالاً بدن دارد هشدار میدهد که موضوع فراتر از یک پوسیدگی ساده است.
در ادامه، دقیقتر بررسی میکنیم چه زمانی واقعاً به جراحی نیاز است، چه علائمی هشداردهندهاند و چه کارهایی میشود قبل از بدتر شدن شرایط انجام داد…
اگر درد دندانهای انتهایی ادامهدار شده است، پیش از هر تصمیمی بهتر است اطلاعات دقیقتری درباره کشیدن دندان آسیاب داشته باشید؛ زیرا در برخی شرایط، این اقدام تنها راه جلوگیری از گسترش عفونت و آسیب به دندانهای مجاور است.
جراحی دندان چگونه است؟
جراحی دندان معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود؛ پزشک ابتدا لثه را بیحس میکند و با عکس رادیوگرافی مسیر ریشه/دندان را دقیق مشخص میکند.
سپس در صورت نیاز یک برش کوچک روی لثه میزند، دندان یا ریشه را (گاهی به چند قسمت) خارج میکند و محل را شستوشو و تمیز میکند.
در پایان، در صورت لزوم بخیه و گاز استریل گذاشته میشود و دستور دارو، کمپرس و مراقبتهای چند روز اول داده میشود.
تعریف علمی جراحی دندان
وقتی درمانهای معمول مثل ترمیم یا عصبکشی دیگر نمیتوانند مشکل دندان را برطرف کنند، جراحی دندان راهحل تخصصی و قطعی است.پ این نوع درمان برای شرایطی بهکار میرود که دندان در بافت لثه گیر کرده، عفونت عمیق در استخوان شکل گرفته یا نیاز به اصلاح ساختار لثه و ریشه وجود دارد.
در جراحی دندان، دندانپزشک جراح با بهرهگیری از دانش جراحی دهان و فک و صورت و استفاده از بیحسی موضعی، بافتهای آسیبدیده را با دقت بالا ترمیم یا دندان را بهصورت کنترلشده خارج میکند.
تفاوت این روش با درمانهای معمول در این است که بهجای رفع سطحی مشکل، علت اصلی درد و التهاب در عمق بافت دهان و دندان درمان میشود.
هدف نهایی جراحی، بازگرداندن سلامت واقعی دهان و جلوگیری از پیشرفت بیماریهایی است که در صورت بیتوجهی میتوانند باعث دردهای شدیدتر یا از دست رفتن دندان شوند.
نمای جراحی لثه و خارجسازی دندان عفونی با ابزار دندانپزشکی
چه زمانی جراحی دندان لازم است؟
بسیاری از بیماران تا زمانی که درد یا التهاب شدید احساس نکنند، متوجه نمیشوند که به جراحی دندان نیاز دارند.
اما این نوع درمان معمولاً زمانی ضروری میشود که مشکل از سطح لثه یا تاج دندان فراتر رفته و در بافتهای عمقی یا استخوان فک گسترش یافته باشد.
بهعنوان مثال، زمانی که دندان عقل نهفته در مسیر رویش خود گیر میکند و باعث فشار، تورم یا التهاب لثه میشود، تنها راه درمان، جراحی دهان برای خارج کردن آن است.
همچنین وجود عفونت دهان که با درمانهای معمول مانند عصبکشی برطرف نمیشود، شکستگی ریشه، یا آسیب به استخوان فک از دیگر دلایل انجام جراحی هستند.
این جراحیها در محیط استریل، با بیحسی دندان یا بیهوشی کنترلشده انجام میشوند و در صورت انتخاب جراح دهان و فک مجرب، معمولاً بدون درد و عارضه خاص خواهند بود.
بنابراین، اگر دندانی دارید که درد آن به استخوان یا فک میزند، تورم مکرر لثه را تجربه میکنید یا رویش غیرطبیعی دندان عقل دارید، مراجعه به دندانپزشک متخصص میتواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کرده و درمان را در بهترین زمان ممکن انجام دهد.
تفاوت جراحی دندان با کشیدن ساده
تفاوت اصلی بین جراحی دندان و کشیدن ساده در میزان تهاجم، پیچیدگی و هدف درمان است.
در کشیدن ساده، دندانپزشک دندانی را که بهطور کامل از لثه بیرون آمده و ریشهی قابلدسترسی دارد، با بیحسی موضعی خارج میکند؛ اما در جراحی دهان، معمولاً دندان در بافت لثه یا استخوان گیر کرده است، مانند دندان عقل نهفته.
در این حالت، لازم است برشی در لثه ایجاد شود تا دندان یا بافت عفونی خارج گردد. پس از جراحی، بخیه برای ترمیم لثه زده میشود و احتمال التهاب خفیف یا عفونت دهان وجود دارد که با مراقبت و مصرف دارو برطرف میشود.
بهطور کلی، جراحی دندان روشی دقیقتر، کنترلشدهتر و تخصصیتر از کشیدن معمولی است که باید توسط جراح دهان و فک انجام شود.
انواع جراحی دندان
در دندانپزشکی، جراحی دندان بسته به نوع مشکل، به چند روش مختلف انجام میشود. هر کدام از این جراحیها هدف خاصی دارند و انتخاب آنها به تشخیص دندانپزشک جراح بستگی دارد.
در ادامه مهمترین انواع جراحیهای دندان که بیشترین کاربرد را دارند بررسی میشود.
جراحی دندان عقل نهفته
وقتی دندان عقل در عمق لثه رشد کند یا زاویهی رویش آن نادرست باشد، درد، التهاب و فشار به سایر دندانها ایجاد میشود. در این شرایط، انجام جراحی دندان برای خارج کردن دندان نهفته ضروری است.
جراح دهان پس از بیحسی موضعی، برشی کوچک در لثه ایجاد کرده و دندان را بدون آسیب به استخوان خارج میکند. دوران نقاهت معمولاً ۳ تا ۷ روز است و با رعایت بهداشت دهان و استفاده از پانسمان، التیام لثه سریعتر صورت میگیرد.
جراحی لثه
جراحی لثه معمولاً زمانی انجام میشود که عفونت یا التهاب پیشرفته باعث آسیب به بافت نگهدارندهی دندان شده باشد. هدف، حذف بافتهای عفونی، پاکسازی عمق لثه و بازسازی بافت سالم است.
این جراحی با بیحسی انجام میشود و با بخیههای ظریف بسته میشود تا فرآیند ترمیم بهخوبی پیش برود. رعایت مراقبتهای پس از عمل مانند استفاده از دهانشویه و پرهیز از غذاهای سفت، روند بهبودی را تسریع میکند.
جراحی ریشه دندان (اپیکوکتومی)
اگر درمان عصبکشی نتواند عفونت را بهطور کامل از بین ببرد، جراحی ریشه دندان یا اپیکوکتومی انجام میشود.
در این روش، دندانپزشک جراح از ناحیهی لثه وارد میشود و بخش عفونی نوک ریشه را حذف میکند. این عمل مانع از گسترش التهاب در استخوان فک میشود و در حفظ دندان نقش حیاتی دارد.
برداشتن عفونت دندان در جراحی لثه
جراحی ایمپلنت دندان
جراحی ایمپلنت دندان زمانی انجام میشود که یک یا چند دندان بهطور کامل از دست رفته باشد و امکان ترمیم یا عصبکشی وجود نداشته باشد.
در این روش، پایهای فلزی از جنس تیتانیوم طی یک جراحی دقیق در استخوان فک قرار میگیرد تا نقش ریشه طبیعی دندان را ایفا کند.
این نوع جراحی نیازمند سلامت استخوان فک، نبود عفونت فعال و بررسی دقیق وضعیت دهان است.
در برخی بیماران، پیش از کاشت ایمپلنت ممکن است انجام جراحیهای تکمیلی مانند پیوند استخوان یا اصلاح لثه ضروری باشد تا شرایط مناسب برای کاشت فراهم شود.
جراحی ایمپلنت معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود و در صورت نیاز میتوان از روشهای آرامبخشی نیز استفاده کرد.
پس از قرارگیری پایه ایمپلنت، دورهای برای ترمیم استخوان و اتصال آن به پایه طی میشود که نقش مهمی در موفقیت طولانیمدت درمان دارد.
در مجموع، ایمپلنت دندانی یکی از مؤثرترین روشهای جایگزینی دندان از دسترفته است که در صورت انجام صحیح جراحی و رعایت مراقبتهای بعد از آن، میتواند عملکردی مشابه دندان طبیعی داشته باشد.
مراحل انجام جراحی دندان
فرایند جراحی دندان بسته به نوع عمل و وضعیت بیمار، طی چند مرحلهی مشخص انجام میشود. رعایت دقیق این مراحل باعث کاهش عوارض و بهبودی سریعتر خواهد شد.
-
معاینه و عکسبرداری دقیق:
پیش از جراحی، دندانپزشک جراح با استفاده از رادیوگرافی پانورامیک وضعیت ریشه، استخوان فک و بافتهای اطراف را بررسی میکند تا محل دقیق برش و نحوهی خارجسازی دندان مشخص شود. -
آمادهسازی بیمار و تزریق بیحسی یا بیهوشی:
پس از بررسی وضعیت عمومی بدن، بیحسی موضعی یا در موارد خاص بیهوشی تزریق میشود تا بیمار هیچ دردی احساس نکند. در این مرحله کنترل فشار خون و شرایط عمومی نیز انجام میشود. -
ایجاد برش در لثه:
جراح دهان با استفاده از ابزار ظریف، برشی کوچک روی لثه ایجاد میکند تا به دندان یا بافت آسیبدیده دسترسی پیدا کند. این مرحله باید با دقت بالا انجام شود تا خونریزی لثه به حداقل برسد. -
خارجکردن دندان یا اصلاح بافت:
در این بخش، دندان یا بافت عفونی بهطور کامل خارج یا اصلاح میشود. دقت جراح فک و صورت در این مرحله نقش مهمی در کاهش التهاب و آسیب به بافتهای سالم دارد. -
بخیه و پانسمان:
پس از پایان جراحی، محل برش بخیه میشود تا روند ترمیم سریعتر انجام گیرد. پانسمان مخصوص برای جلوگیری از خونریزی و محافظت از ناحیه جراحی روی لثه قرار داده میشود. -
دوران بهبودی:
التیام اولیه معمولاً طی سه تا پنج روز اتفاق میافتد. رعایت توصیههای پزشک، استفاده از داروهای ضدالتهاب و پرهیز از غذاهای سفت، نقش زیادی در تسریع روند بهبودی دارد.
در مجموع، جراحی دندان با رعایت اصول دقیق و استفاده از بیحسی موضعی، فرایندی ایمن و کنترلشده است که با همکاری بیمار و دندانپزشک میتواند بدون درد و با حداقل التهاب انجام شود.
ترمیم لثه پس از جراحی دندان با بخیه
آیا جراحی دندان درد دارد؟
ترس از درد، یکی از شایعترین نگرانیهای بیماران پیش از جراحی دندان است. در واقع، بیشتر افراد تصور میکنند این عمل با درد یا ناراحتی همراه است؛ در حالیکه امروزه بهکمک تکنیکهای بیحسی و آرامبخشی، تجربهی جراحی بهمراتب آرامتر و بدون درد شده است.
در زمان جراحی، دندانپزشک از بیحسی موضعی دقیق استفاده میکند که تمام ناحیهی دهان و لثه را بیحس مینماید و بیمار هیچ دردی احساس نمیکند. اثر این بیحسی معمولاً بین یک تا دو ساعت پس از عمل بهآرامی از بین میرود.
برای افرادی که اضطراب شدید دارند یا از تزریق میترسند، روش سدیشن (آرامبخشی) میتواند گزینهای ایدهآل باشد. در این روش، بیمار هوشیار است اما کاملاً آرام و بدون استرس.
در واقع، انجام جراحی در حالت بیداری برای افرادی که اضطراب بالایی دارند، گاهی موجب افزایش ضربان قلب، تنش عضلانی و حتی تأخیر در ترمیم زخم میشود.
به همین دلیل، اگر از جراحی دندان میترسید، بهتر است با دندانپزشک خود دربارهی روش آرامبخشی یا بیهوشی صحبت کنید تا با خیالی آسوده و بدون هیچ احساس ناراحتی درمان خود را انجام دهید.
ورم بعد از جراحی دندان؛ طبیعی است یا نگرانکننده؟
بعد از جراحی دندان، ایجاد ورم در ناحیه صورت یا لثه کاملاً طبیعی است. این واکنش طبیعی بدن به دستکاری بافتهاست و معمولاً طی چند روز کاهش پیدا میکند. شدت تورم به نوع جراحی، محل دندان و واکنش بدن بستگی دارد.
چه کارهایی برای کاهش ورم انجام دهیم؟
-
۲۴ ساعت اول:
استفاده از کمپرس سرد (یخ داخل پارچه) هر ۱۵–۲۰ دقیقه باعث کاهش التهاب و درد میشود. -
بعد از ۲۴ ساعت:
کمپرس سرد را متوقف کنید. در این مرحله، کمپرس گرم ملایم به جذب تورم و بهبود جریان خون کمک میکند. -
استراحت کافی و بالا نگه داشتن سر هنگام خواب نیز روند کاهش ورم را سریعتر میکند.
آیا استفاده از آمپول برای کاهش ورم لازم است؟
در بعضی موارد که تورم شدیدتر است، ممکن است پزشک آمپول دگزامتازون (کورتون) تجویز کند تا التهاب سریعتر کنترل شود.
اما توجه داشته باشید:
-
مصرف خودسرانه این دارو توصیه نمیشود
-
فقط در صورت تشخیص پزشک باید استفاده شود
-
در بیشتر موارد، بدون تزریق هم ورم طی چند روز فروکش میکند
نکته مهم برای خیال راحتتر
اگر ورم بهمرور کمتر میشود، نشانهی طبیعی ترمیم است. اما اگر تورم شدیدتر شد، با درد ضرباندار یا تب همراه بود، باید بررسی شود.
بهطور خلاصه، ورم بعد از جراحی دندان طبیعی است و با رعایت چند نکته ساده بهخوبی کنترل میشود. تنها کافی است بدن را تحت فشار قرار ندهید و به آن زمان بدهید تا روند ترمیم را کامل کند.
وقتی عفونت دندان به چشم یا گلو میزند
گاهی عفونت دندان فقط یک درد موضعی نیست و میتواند به بافتهای اطراف گسترش پیدا کند.
اگر عفونت دندانهای فک بالا باعث ورم زیر چشم یا پف شدید اطراف چشم شود، یا عفونت دندانهای فک پایین با ورم گلو، مشکل در بلع یا تنگی نفس همراه باشد، این وضعیت دیگر «یک آبسه ساده» نیست و باید جدی گرفته شود.
عفونت فک پایین با ورم گلو؛ چرا خطرناک است؟
عفونت دندان در فک پایین میتواند به فضاهای عمقی گردن منتشر شود و در بعضی موارد باعث تورم گسترده، درد شدید و حتی اختلال تنفسی شود.
در این شرایط معمولاً آنتیبیوتیک خوراکی کافی نیست و بیمار باید سریع ارزیابی شود؛ بسیاری از این موارد نیاز به آنتیبیوتیک وریدی و درمان فوری دارند.
اگر همزمان تب، بیحالی، بدتر شدن سریع ورم یا محدودیت شدید باز شدن دهان دارید، مراجعه را عقب نیندازید.
عفونت دندان فک بالا با ورم زیر چشم
در دندانهای فک بالا، انتشار عفونت به سمت سینوس و بافتهای اطراف چشم میتواند باعث ورم زیر چشم، درد صورت و حساسیت شدید شود.
در این حالت معمولاً شروع آنتیبیوتیک قبل از درمان اصلی لازم است تا التهاب کنترل شود و سپس علت اصلی عفونت (خود دندان) درمان شود.
چه زمانی آنتیبیوتیک لازم نیست؟
در موارد خفیفتر مثل جوش چرکی کوچک روی لثه، آبسه محدود پای دندان یا ترشح چرکی بدون ورم وسیع و علائم عمومی، همیشه آنتیبیوتیک بهترین یا اولین انتخاب نیست.
چون اگر منبع عفونت (مثل پوسیدگی عمیق، عفونت ریشه یا دندان غیرقابل نگهداری) برطرف نشود، مشکل دوباره برمیگردد. در این شرایط درمان اصلی معمولاً یکی از اینهاست:
-
درمان ریشه/تخلیه اصولی آبسه
-
یا در صورت نیاز جراحی دندان برای دسترسی و پاکسازی
-
یا کشیدن دندانِ غیرقابل نگهداری
نکته مهم برای تصمیمگیری سریع
اگر عفونت به سمت چشم یا گلو پیشروی کرده، اولویت با کنترل سریع التهاب (گاهی با آنتیبیوتیک قویتر و حتی وریدی) و بعد حذف عامل عفونت است؛ چون درمان قطعی، از بین بردن منبع عفونت در دهان است، نه فقط مصرف دارو.
در بسیاری از بیماران، بعد از کنترل عفونت، پزشک زمان مناسب جراحی دندان یا درمان اصلی را مشخص میکند تا هم درد کم شود و هم عفونت برنگردد.
پیشنهاد میشود: کشیدن دندان عفونتدار
آیا دندان شیری نیاز به جراحی دارد؟
در بیشتر موارد، دندانهای شیری نیازی به جراحی ندارند و بهصورت طبیعی میافتند.
اما در برخی شرایط خاص، ممکن است جراحی دندان شیری ضروری شود؛ مخصوصاً زمانی که دندان شیری مانع رشد طبیعی دندان دائمی شده باشد یا باعث ایجاد عفونت شود.
مواردی که ممکن است جراحی دندان شیری لازم شود:
-
باقی ماندن دندان شیری بعد از رویش دندان دائمی
-
عفونت شدید یا آبسه اطراف ریشه دندان شیری
-
لق نشدن دندان شیری در زمان مناسب
-
ایجاد درد، تورم یا آسیب به دندان دائمی زیرین
در این شرایط، جراحی ساده و محدود انجام میشود تا از آسیب به دندان دائمی جلوگیری شود. این نوع جراحی معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود و دوران نقاهت کوتاهی دارد.
جراحی دندان اضافه (سوپرنومری) چیست و چه زمانی لازم است؟
دندان اضافه یا دندان سوپرنومری به دندانی گفته میشود که بیش از تعداد طبیعی در فک رشد میکند. این دندانها اغلب در ناحیه جلویی فک بالا دیده میشوند و ممکن است مانع رویش طبیعی دندانهای دائمی شوند.
چه زمانی جراحی دندان اضافه لازم میشود؟
-
زمانی که دندان اضافه باعث کج درآمدن یا نهفتگی دندانهای مجاور شود
-
وقتی باعث تاخیر در رویش دندان دائمی گردد
-
در صورت ایجاد فشار، درد یا التهاب لثه
-
وقتی در عکس رادیوگرافی مشخص شود که مسیر رشد دندانهای اصلی را مسدود کرده است
در این شرایط، جراحی دندان اضافه بهصورت هدفمند انجام میشود تا فضای کافی برای رویش طبیعی دندان فراهم شود و از مشکلات بعدی مانند نامرتبی یا نیاز به درمان ارتودنسی سنگین جلوگیری گردد.
آیا جراحی دندان اضافه خطرناک است؟
در اغلب موارد، جراحی دندان اضافه یک اقدام کمخطر و کنترلشده محسوب میشود؛ بهویژه زمانی که توسط جراح فک و صورت و در زمان مناسب انجام شود. این جراحی معمولاً با بیحسی موضعی انجام میگیرد و دوران نقاهت آن کوتاه است.
اگر جراحی در زمان مناسب انجام نشود، ممکن است باعث:
-
تأخیر در رویش دندانهای دائمی
-
ایجاد نامرتبی شدید دندانی
-
افزایش احتمال عفونت و التهاب
شود.
به همین دلیل، تشخیص زودهنگام و اقدام بهموقع نقش مهمی در جلوگیری از درمانهای پیچیدهتر در آینده دارد.
جمعبندی
-
جراحی دندان شیری فقط زمانی انجام میشود که ماندگاری آن مشکلساز باشد.
-
جراحی دندان اضافه برای جلوگیری از بههمریختگی دندانها و مشکلات فکی ضروری است.
-
تشخیص زودهنگام، از درمانهای سنگینتر در آینده جلوگیری میکند.
مراقبتهای مهم بعد از جراحی دندان
بعد از جراحی دندان، رعایت چند نکته ساده باعث میشود درد کمتر شود و ترمیم سریعتر انجام بگیرد:
-
تا ۲۴ ساعت اول تف نکنید و دهان را نشویید؛ این کار مانع تشکیل لخته محافظ میشود.
-
از نی، سیگار و قلیان استفاده نکنید؛ مکش باعث باز شدن زخم و درد شدید میشود.
-
سر را هنگام خواب کمی بالاتر نگه دارید تا تورم کاهش یابد.
-
غذاهای نرم و خنک مصرف کنید و از غذاهای سفت، داغ یا تند پرهیز کنید.
-
داروهای تجویزشده را منظم مصرف کنید و خودسرانه قطع نکنید.
-
تا چند روز فعالیت سنگین و ورزش نداشته باشید تا فشار به ناحیه جراحی وارد نشود.
این مراقبتها کمک میکند روند ترمیم بعد از جراحی دندان سریعتر، کمدردتر و بدون عارضه طی شود.
بهبودی بعد از جراحی دندان چقدر طول میکشد؟
مدت بهبود بعد از جراحی دندان برای همه یکسان نیست و به نوع جراحی، میزان دستکاری لثه و استخوان فک، وجود عفونت، و رعایت مراقبتها بستگی دارد.
اما برای اینکه دقیقتر بدانید چه چیزی «طبیعی» است و چه چیزی نیاز به پیگیری دارد، این زمانبندی ساده و کاربردی را در نظر بگیرید.
۰ تا ۲۴ ساعت اول:
کمی خون در بزاق، احساس بیحسی و سنگینی فک طبیعی است. در همین بازه، تشکیل لخته خون برای ترمیم زخم حیاتی است؛ بنابراین تفکردن شدید، شستوشوی پرقدرت دهان و مکیدن (مثل نی) میتواند روند ترمیم را کند کند.
روز ۲ تا ۳:
تورم معمولاً در این بازه به اوج میرسد و سپس باید رو به کاهش برود. محدودیت باز شدن دهان و درد قابل کنترل با داروی تجویزشده شایع است. اگر تورم هر روز بیشتر شد یا تب و ترشح بدبو داشتید، احتمال التهاب یا عفونت مطرح میشود و نیاز به بررسی دارید.
روز ۳ تا ۷:
در اغلب افراد، درد و التهاب بهتدریج کمتر میشود و فعالیتهای روزمره قابل انجام است. اگر درد از روز سوم به بعد ناگهان شدیدتر شد، همراه با بوی بد دهان یا طعم ناخوشایند بود، ممکن است لخته از بین رفته باشد و باید پیگیری شود.
هفته دوم:
بافت لثه معمولاً بخش زیادی از ترمیم را انجام میدهد. اگر بخیه غیرجذبی داشته باشید، ممکن است در همین بازه برای کشیدن بخیه مراجعه کنید. ادامهدادن بهداشت دهان با مسواک نرم و رعایت رژیم غذایی مناسب، سرعت بهبود را بالا میبرد.
اگر میخواهید بهبودی بعد از جراحی دندان واقعاً سریعتر و کمدردسرتر طی شود، مهمترین نقطهی کنترل شما همین چند روز اول است: حفظ لخته، کنترل تورم، مصرف منظم دارو و پرهیز از سیگار و غذاهای سفت.
آیا کشیدن ریشه دندان به جراحی نیاز دارد؟
اگر ریشه دندان بیرون از لثه دیده شود و لق باشد معمولاً با کشیدن ساده خارج میشود و جراحی لازم نیست.
اما اگر ریشه شکسته، زیر لثه یا داخل استخوان فک گیر کرده باشد معمولاً باید با جراحی دندان (برش کوچک لثه و خارجسازی کنترلشده) برداشته شود.
برای تصمیم دقیق، عکس رادیوگرافی لازم است؛ چون محل ریشه و نزدیکی به عصب/سینوس تعیین میکند روش درست چیست.
پیشنهاد میشود: کشیدن ریشه دندان
عوارض جراحی دندان
علائم طبیعی بعد از جراحی دندان
بعد از جراحی دندان، برخی واکنشها بهدلیل ترمیم لثه و بافت اطراف طبیعی است و معمولاً طی چند روز رو به بهبود میرود. این موارد اغلب با مراقبت درست، رژیم غذایی نرم و مصرف منظم داروهای تجویزشده قابلکنترل هستند:
-
درد خفیف تا متوسط در ناحیه عمل، بهخصوص هنگام جویدن یا حرفزدن
-
تورم محدود گونه یا لثه (اغلب در ۴۸ تا ۷۲ ساعت اول بیشتر احساس میشود)
-
کبودی خفیف در برخی افراد، بهویژه بعد از جراحیهای عمیقتر
-
سفتی فک و سختی باز کردن دهان در روزهای اول
-
وجود مقدار کمی خون در بزاق طی ساعات ابتدایی، بهخصوص پس از بخیه یا پانسمان
نکته کاربردی: اگر شدت علائم هر روز کمتر شود و بهداشت دهان با مسواک نرم و دهانشویه ملایم رعایت شود، معمولاً روند ترمیم طبیعی است.
علائم خطر که باید سریع پیگیری شود
گاهی روند بهبود از مسیر طبیعی خارج میشود و نیاز به بررسی تخصصی دارد. اگر بعد از جراحی دندان هرکدام از نشانههای زیر را دارید، بهتر است سریعتر پیگیری کنید:
-
خونریزی مداوم که با فشار گاز استریل قطع نمیشود
-
تب یا احساس گرمی و التهاب واضح در ناحیه جراحی
-
تورم رو به افزایش بعد از روز سوم یا ورمی که یکطرفه شدیدتر میشود
-
ترشح چرکی، بوی بد دهان یا مزه ناخوشایند مداوم
-
درد شدید و ضرباندار که با داروی معمول کنترل نمیشود
-
بیحسی طولانیمدت لب/چانه یا مورمورشدن غیرعادی
این علائم میتواند نشانه التهاب شدید، عفونت، یا اختلال در ترمیم زخم باشد و هرچه زودتر بررسی شود، درمان سادهتر خواهد بود.
پیشنهاد میشود: عوارض کشیدن دندان
حفره خشک (Dry Socket) و درد شدید بعد از روز سوم
یکی از علتهای مهم درد آزاردهنده بعد از جراحی دندان—بهویژه پس از جراحی دندان عقل—«حفره خشک» است. در حالت طبیعی، روی محل جراحی یک لخته خون تشکیل میشود که مثل پوشش محافظ از استخوان و انتهای عصب مراقبت میکند.
اگر این لخته زودتر از بین برود، درد معمولاً از روز سوم به بعد شدیدتر میشود و اغلب با بوی ناخوشایند دهان یا طعم بد همراه است.
مواردی که احتمال حفره خشک را بیشتر میکند:
-
سیگار و قلیان
-
مکیدن نی یا هر نوع مکش در دهان
-
تفکردن زیاد یا شستوشوی شدید دهان در ۲۴ ساعت اول
-
دستکاری محل بخیه یا پانسمان
در این شرایط، درمان خانگی قطعی معمولاً کمککننده نیست و مراجعه برای پانسمان و مراقبت تخصصی باعث میشود درد سریعتر کنترل شود و ترمیم لثه به مسیر طبیعی برگردد.
هزینه جراحی دندان
هزینهی جراحی دندان عدد ثابتی ندارد و بر اساس نوع جراحی، میزان پیچیدگی و شرایط دهان و لثهی هر بیمار متفاوت است.
بهطور کلی، عواملی مانند نوع بیحسی یا بیهوشی، استفاده از تجهیزات پیشرفته، مهارت جراح دهان و فک، و محل کلینیک در تعیین تعرفه مؤثرند.
برای مثال، جراحی دندان عقل نهفته معمولاً نیازمند زمان و دقت بیشتری است و در نتیجه هزینهی بالاتری نسبت به جراحیهای سادهتر دارد.
از طرف دیگر، پوشش بیمه و تعرفهی دندانپزشکی مصوب نیز میتواند بخشی از هزینه را کاهش دهد. اگر بخواهیم بهصورت تقریبی بگوییم، هزینه جراحی دندان معمولاً بین ۱ تا ۳ میلیون تومان متغیر است و بسته به موقعیت دندان و نوع جراحی تعیین میشود.
برای برآورد دقیقتر میتوانید عکس رادیوگرافی خود را برای بررسی ارسال کنید تا هزینهی دقیق توسط متخصص اعلام شود.
در مجموع، انتخاب کلینیک تخصصی با تجهیزات بهروز و جراح باتجربه، تضمینکنندهی نتیجهای ایمن و مقرونبهصرفه در جراحی دندان خواهد بود.
پیشنهاد میشود: قیمت کشیدن دندان
تجربه بیماران از جراحی دندان
📍 الهام. الف – ۳۵ ساله، جراحی دندان عقل نهفته
«سالها بود سمت راست فکم درد میکرد ولی از ترس جراحی دندان، همیشه به مسکن پناه میبردم. وقتی بالاخره برای عکس رفتم، مشخص شد دندان عقلم نهفتهست و باید جراحی بشه.
تصورم این بود که دردناک و طولانیه، ولی برعکس — عمل حدود نیم ساعت طول کشید، با بیحسی کامل. تا دو روز اول کمی ورم داشتم ولی هیچ دردی حس نکردم. حالا بعد از چند ماه، اصلاً یادم نمیاد اون همه ترس برای چی بود.»
📍 محمدرضا. ن – ۴۲ ساله، جراحی لثه و ترمیم استخوان فک
«بهخاطر عفونت مزمن لثههام، استخوان فکم تحلیل رفته بود. همیشه از بوی بد دهان خجالت میکشیدم. دندانپزشک گفت باید جراحی لثه و پیوند استخوان انجام بدم.
راستش اولش مردد بودم چون فکر میکردم دردناک و پرهزینه است، اما با توضیحات دقیق پزشک و آرامش اتاق عمل، متوجه شدم بخش زیادی از ترسم بیدلیل بوده. بعد از عمل با کمپرس سرد و دارو، ورم کاملاً کنترل شد و الان لبخندم مثل قبل شده.»
📍 مینا. ر – ۲۸ ساله، جراحی با آرامبخشی
«من حتی برای جرمگیری هم اضطراب داشتم، چه برسه به جراحی! ولی پیشنهاد آرامبخشی دکتر رو قبول کردم.
حس عجیبی بود؛ هم بیدار بودم، هم اصلاً درد یا ترسی نداشتم. دکتر خیلی باحوصله توضیح میداد و حتی وقتی از خواب بیدار شدم، جراحی تموم شده بود. الان هرکسی از جراحی دندان میترسه، بهش میگم اصلاً نگران نباش.»
📍 رضا. ک – ۵۰ ساله، تجربه بیهوشی در بیمارستان
«بهخاطر فشار خون بالا نمیتونستم در مطب معمولی جراحی کنم. عملم با بیهوشی کامل در بیمارستان انجام شد، تحت نظر متخصص بیهوشی.
همه چیز دقیق، تمیز و حرفهای بود. بعد از عمل فقط احساس سنگینی داشتم، اما درد اصلاً. اینکه بدون نگرانی کارم انجام شد، برای من باارزشترین بخش ماجراست.»
پرسشهای متداول درباره جراحی دندان
آیا جراحی دندان درد دارد؟
در زمان انجام جراحی دندان از بیحسی موضعی یا بیهوشی استفاده میشود؛ بنابراین هیچ دردی احساس نمیشود. تنها ممکن است تا چند روز پس از عمل التهاب یا تورم خفیف طبیعی باشد.
دوره نقاهت جراحی دندان چقدر است؟
معمولاً بین سه تا هفت روز بسته به نوع جراحی، وضعیت لثه و رعایت مراقبتهای بعد از عمل متغیر است. استفاده از دارو و کمپرس سرد روند ترمیم را سریعتر میکند.
آیا جراحی دندان خطرناک است؟
خیر، در صورت انجام در کلینیک تخصصی و زیر نظر دندانپزشک جراح، این عمل ایمن است. تنها در موارد نادر ممکن است التهاب یا بیحسی موقتی ایجاد شود که قابل درمان است.
بعد از جراحی دندان چه غذاهایی مجاز است؟
در ۴۸ ساعت اول باید از غذاهای نرم مانند سوپ، پوره و آبمیوه طبیعی استفاده شود. خوردن غذای سفت یا داغ میتواند باعث باز شدن بخیه شود.
چه زمانی باید بعد از جراحی به دندانپزشک مراجعه کرد؟
اگر درد شدید، تب یا خونریزی مداوم وجود داشت، لازم است فوراً برای بررسی عفونت یا التهاب احتمالی مراجعه شود.
آیا همه جراحیها نیاز به بخیه دارند؟
در بیشتر موارد بله، اما جراحیهای لیزری دهان معمولاً بدون بخیه انجام میشوند و زمان ترمیم کوتاهتری دارند.
آیا بیمه هزینه جراحی دندان را پوشش میدهد؟
بستگی به نوع بیمه و نوع جراحی دارد. معمولاً بیمههای پایه بخش محدودی از تعرفه دندانپزشکی را پرداخت میکنند و بقیه بر عهده بیمار است.
چه زمانی میتوان پس از جراحی مسواک زد؟
۲۴ ساعت بعد از عمل، مسواک زدن با احتیاط و بدون تماس مستقیم با بخیهها مجاز است. استفاده از دهانشویه ضدعفونیکننده توصیه میشود.
آیا امکان جراحی دندان با لیزر وجود دارد؟
بله، در کلینیکهای پیشرفته جراحی با لیزر انجام میشود که درد و خونریزی را کاهش داده و دوران نقاهت را کوتاهتر میکند.
نتیجهگیری
در نهایت، آنچه از این مطلب باید بهخاطر بسپارید این است که جراحی دندان بخشی تخصصی از دندانپزشکی است که نیاز به مهارت، دقت و تجربهی بالا دارد.
بیشتر موارد جراحی دهان، از جمله خارج کردن دندان عقل نهفته، درمان التهاب یا عفونتهای عمقی، و اصلاح بافتهای لثه، زمانی موفق خواهند بود که توسط جراح دهان و فک انجام شوند.
رعایت مراقبتهای بعد از عمل، مانند شستوشوی دهان با محلول مناسب، پرهیز از تحریک بخیه لثه و مصرف داروهای تجویزشده، باعث کاهش التهاب بعد از جراحی و تسریع در ترمیم بافتها میشود.
در صورت بروز بیحسی دندان طولانی، خونریزی غیرعادی یا نشانههایی از عفونت دهان، مراجعهی سریع به پزشک ضروری است.
انتخاب کلینیکی تخصصی با تجهیزات بهروز و جراح مجرب، بهترین تضمین برای درمانی ایمن، دقیق و بدون درد خواهد بود.
اگر هنوز در مورد انجام جراحی تردید دارید، معاینهی تخصصی و بررسی دقیق تصاویر رادیوگرافی میتواند به شما کمک کند تا تصمیمی آگاهانه و مطمئن بگیرید.
