آیا جرم‌گیری در دوران بارداری ضرر دارد
نویسنده و بازبینی علمی: دکتر کیهان کندری، دندانپزشک•آخرین بروزرسانی: مهر ۱۴۰۵•زمان مطالعه: ۶ دقیقه
آیا جرم‌گیری در دوران بارداری ضرر دارد؟
آیا جرم‌گیری در دوران بارداری ضرر دارد؟ خیر. جرم‌گیری نه دارویی وارد بدن می‌کند و نه اشعه‌ای دارد؛ کار روی سطح دندان و لبه‌ی لثه انجام می‌شود و هیچ مسیری برای رسیدن به جنین ندارد.
انجمن دندانپزشکی آمریکا و انجمن متخصصان زنان و زایمان آمریکا هر دو اعلام کرده‌اند مراقبت دندانپزشکی در بارداری ایمن است و به تعویق انداختن آن توصیه نمی‌شود.
بارداری خودش لثه را ملتهب‌تر می‌کند، پس نیاز به جرم‌گیری در این دوره بیشتر است، نه کمتر.
آنچه در این مقاله می‌خوانید
تغییرات هورمونی و اثر آن بر لثه در بارداری
افزایش پروژسترون و استروژن، واکنش لثه به پلاک را شدیدتر می‌کند. سه اتفاق ممکن است رخ دهد:
- التهاب لثه بارداری — قرمزی، تورم و خونریزی هنگام مسواک زدن. شایع‌ترین مشکل دهانی در بارداری است.
- تجمع سریع‌تر پلاک — به‌ویژه در کسانی که به‌خاطر تهوع، مسواک زدن را کم کرده‌اند.
- پیشرفت به پریودنتیت — اگر التهاب رها شود، به بافت نگهدارنده‌ی دندان می‌رسد.
کسی که می‌پرسد آیا جرم‌گیری در دوران بارداری ضرر دارد، معمولاً همین علائم را دارد. یک نکته که معمولاً گفته نمی‌شود: عامل این التهاب پلاک است، نه هورمون.
هورمون فقط شدت واکنش را بالا می‌برد. برداشتن پلاک، همان چیزی است که این چرخه را متوقف می‌کند.
التهاب لثه بارداری با برداشتن پلاک فروکش می‌کند.
آیا جرم‌گیری ایمن است؟
بله. اگر می‌پرسید آیا جرم‌گیری در دوران بارداری ضرر دارد، پاسخ از روی ساز و کار خود کار روشن است: دستگاه اولتراسونیک با ارتعاش و آب، رسوب را از سطح دندان جدا می‌کند و چیزی جذب بدن نمی‌شود.
نگرانی‌های رایج
- بی‌حسی — جرم‌گیری معمولی به بی‌حسی نیاز ندارد. اگر لثه خیلی ملتهب باشد و لازم شود، لیدوکائین در بارداری استفاده می‌شود و ایمن شناخته شده است.
- اشعه ایکس — برای جرم‌گیری عکس‌برداری لازم نیست. اگر به دلیل دیگری لازم شود، با پیش‌بند سربی و یقه‌ی محافظ تیروئید انجام می‌شود.
- خونریزی حین کار — طبیعی است و نشانه‌ی التهابی است که از قبل وجود داشته، نه آسیب جدید.
بهترین زمان برای جرم‌گیری در بارداری
سه‌ماهه دوم، بین هفته‌های ۱۴ تا ۲۰، بهترین زمان است — اما به دلیل راحتی مادر، نه به دلیل ایمنی. این تفکیک مهم است: پاسخ به اینکه آیا جرم‌گیری در دوران بارداری ضرر دارد در هر سه‌ماهه یکسان است.
چرا سه‌ماهه دوم؟
- تهوع صبحگاهی تا این مرحله معمولاً کم شده و باز نگه داشتن دهان راحت‌تر است.
- شکم هنوز به اندازه‌ی ماه‌های آخر بزرگ نشده و نشستن روی صندلی دندانپزشکی آسان‌تر است.
سه‌ماهه اول و سوم چطور؟
در سه‌ماهه اول، تهوع کار را سخت می‌کند و بس. برخلاف آنچه گفته می‌شود، جرم‌گیری با شکل‌گیری اعضای جنین کاری ندارد، چون نه دارو دارد نه اشعه.
در سه‌ماهه سوم، دراز کشیدن طولانی روی صندلی برای مادر ناراحت‌کننده است. با تغییر زاویه‌ی صندلی و جلسه‌ی کوتاه‌تر قابل انجام است. در هر دو حالت، اگر لثه خونریزی و ورم دارد، درمان به تعویق نمی‌افتد.
آیا جرم‌گیری در دوران بارداری ضرر دارد؟ مراقبت از دندان‌ها در بارداری
فواید جرم‌گیری در دوران بارداری
| فایده | توضیح |
|---|---|
| کنترل خونریزی و ورم لثه | با برداشتن پلاک، التهاب لثه بارداری فروکش می‌کند |
| جلوگیری از پریودنتیت | التهاب رهاشده به بافت نگهدارنده‌ی دندان می‌رسد |
| کاهش بوی بد دهان | باکتری داخل پلاک، منبع اصلی بوی بد است |
| راحت‌تر شدن مسواک زدن | سطح صاف، مسواک زدن با لثه‌ی حساس را ممکن می‌کند |
یک ادعای رایج را اینجا تصحیح کنیم. بسیاری از منابع فارسی نوشته‌اند جرم‌گیری خطر زایمان زودرس را کم می‌کند. واقعیت این است: بین بیماری لثه و زایمان زودرس ارتباط آماری دیده شده، اما کارآزمایی‌های بالینی نشان داده‌اند درمان لثه در بارداری میزان زایمان زودرس را کاهش نمی‌دهد. پس آیا جرم‌گیری در دوران بارداری ضرر دارد یک سؤال است و آیا از زایمان زودرس جلوگیری می‌کند سؤالی دیگر؛ جرم‌گیری را برای سلامت لثه انجام دهید، نه با آن انتظار.
منبع علمی: مقاله‌ی مروری در PubMed Central درباره‌ی سلامت دهان در بارداری
آیا جرم‌گیری در بارداری عوارض دارد؟
کسانی که می‌پرسند آیا جرم‌گیری در دوران بارداری ضرر دارد، معمولاً نگران عارضه‌اند. عارضه‌ای که بتوان نامش را برد وجود ندارد. دو چیز ممکن است چند روز حس شود و هر دو گذرا هستند:
- حساسیت دندان به سرد و گرم، معمولاً کمتر از یک هفته
- حساسیت لثه به لمس و مسواک، چند روز
اگر لثه از قبل خیلی ملتهب بوده، با کنار رفتن ورم ممکن است حس کنید دندان کمی لق‌تر شده. این برمی‌گردد.
جرم‌گیری روی سطح دندان انجام می‌شود و چیزی جذب بدن نمی‌شود.
اگر جرم‌گیری نکنید چه می‌شود؟
سؤال درست‌تر از اینکه آیا جرم‌گیری در دوران بارداری ضرر دارد، همین است. پلاک می‌ماند و در بارداری سریع‌تر عمل می‌کند. اول خونریزی لثه بیشتر می‌شود، بعد ورم، و اگر ادامه پیدا کند التهاب به بافت زیرین می‌رسد.
مشکل عملی‌تر این است که بعد از زایمان، ماه‌های اول با نوزاد فرصت رسیدگی به دندان نمی‌گذارد. لثه‌ای که در بارداری رها شود، معمولاً یک سال بعد درمان می‌شود.
هزینه جرم‌گیری در بارداری
هزینه‌ی جرم‌گیری در بارداری با حالت عادی فرقی ندارد؛ همان قیمت جرم‌گیری دندان محاسبه می‌شود و بابت بارداری مبلغی اضافه نمی‌شود.
چه عواملی رقم نهایی را تعیین می‌کنند؟
- حجم و قدمت جرم؛ هرچه قدیمی‌تر، زمان بیشتری می‌برد
- اینکه کار فقط بالای لثه باشد یا زیر لثه هم لازم شود
- وضعیت لثه، که تعداد جلسات را مشخص می‌کند
جرم‌گیری درمان است نه کار زیبایی، بنابراین بیمه‌ی پایه و تکمیلی آن را پوشش می‌دهند. میزان پوشش به قرارداد بیمه‌ی شما بستگی دارد.
تلفن مطب: ۰۲۱۸۸۷۸۱۹۷۸
واتساپ: ۰۹۹۱۲۹۵۳۸۸۵
سوالات متداول
آیا جرم‌گیری در دوران بارداری ضرر دارد؟
خیر. جرم‌گیری در دوران بارداری ضرر ندارد و در هر سه‌ماهه قابل انجام است. اگر لثه‌تان خونریزی می‌کند، به تعویق انداختنش وضعیت را بدتر می‌کند.
آیا جرم‌گیری در بارداری درد دارد؟
معمولاً نه. با لثه‌ی ملتهب ممکن است حساس‌تر باشید و در آن صورت بی‌حسی موضعی استفاده می‌شود.
بعد از جرم‌گیری چه چیزی نخورم؟
محدودیت غذایی خاصی ندارید. اگر بی‌حسی زده شده، تا رفع بی‌حسی چیزی نخورید تا لب و زبان را گاز نگیرید.
آیا جرم‌گیری در بارداری تحت پوشش بیمه است؟
بیمه‌ی پایه و تکمیلی آن را پوشش می‌دهند، چون درمان محسوب می‌شود. سقف پوشش را از بیمه‌ی خودتان بپرسید.
لثه‌ام در بارداری برآمدگی قرمز گرفته؛ خطرناک است؟
این برآمدگی معمولاً گرانولوم بارداری است، خوش‌خیم است و بعد از زایمان خودبه‌خود کوچک می‌شود. اگر خونریزی یا مزاحمت دارد، به دندانپزشک نشان دهید.
با سابقه‌ی سقط هم می‌شود جرم‌گیری کرد؟
بله. جرم‌گیری با سقط ارتباطی ندارد و سابقه‌ی سقط دلیلی برای پرهیز از آن نیست، اما بهتر است پزشک زنانتان در جریان باشد.
جمع‌بندی
اگر در بارداری لثه‌تان هنگام مسواک خون می‌دهد، منتظر زایمان نمانید. لثه‌ی ملتهب در این ماه‌ها سریع‌تر بدتر می‌شود و برداشتن پلاک تنها چیزی است که آن را متوقف می‌کند.
پاسخ نهایی به اینکه آیا جرم‌گیری در دوران بارداری ضرر دارد این است: ندارد، و در هر سه‌ماهه قابل انجام است. سه‌ماهه دوم فقط راحت‌ترین زمان است، نه تنها زمان مجاز.
