انواع روکش دندان برای زیبایی
نویسنده/بازبین: دکتر کیهان کندری، دندانپزشک – آخرین بهروزرسانی: ۲۹ مرداد ۱۴۰۵
انواع روکش دندان برای زیبایی پنج نوع است:
زیرکونیا، تمامسرامیک (امکس)، فلز-سرامیک (PFM)، کامپوزیت و ونیر.
انتخاب بین آنها به یک چیز برمیگردد: دندانی که میخواهید روکش کنید جلو است یا عقب.
برای دندانهای جلو که در لبخند دیده میشوند، تمامسرامیک (امکس) طبیعیترین نتیجه را میدهد و برای دندانهای عقب که بار جویدن روی آنهاست، زیرکونیا و PFM.
قیمت این پنج نوع از ۱۰ تا بالای ۱۵ میلیون تومان برای هر دندان فرق میکند — و گرانترین گزینه همیشه انتخاب درست نیست.
مقایسه روکش زیرکونیا و تمامسرامیک روی دندان جلو
روکش دندان چیست و چه کاربردی در زیبایی دارد؟
روکش دندان پوششی است که کل تاج دندان را میپوشاند تا دندان ضعیفشده نشکند — دندانی که عصبکشی شده یا ترمیم وسیعی دارد و دیوارههای سالمش کم مانده است.
در زیبایی، همین پوشش شکل و رنگ دندان را هم از نو میسازد؛ به همین دلیل روی دندان کاملاً سالم معمولاً لمینت انتخاب میشود، نه روکش.
انواع روکش دندان کداماند؟
اسم انواع روکش دندان که امروز در مطبها ساخته میشود پنج مورد است: زیرکونیا، تمامسرامیک، فلز-سرامیک، کامپوزیت و ونیر پرسلن. جدول زیر تفاوتشان را در یک نگاه نشان میدهد.
| نوع روکش | مناسب برای | نکته کلیدی |
|---|---|---|
| زیرکونیا سرامیک بدون فلز |
جلو و عقب | مقاومترین گزینه بدون فلز؛ تنها انتخاب مناسب برای دندانقروچه |
| تمامسرامیک پرسلن یکپارچه |
فقط دندان جلو | شفافترین و طبیعیترین ظاهر؛ زیر فشار جویدن عقب میشکند |
| فلز-سرامیک (PFM) هسته فلزی + پرسلن |
دندانهای عقب | اقتصادیترین گزینه ثابت؛ ممکن است لبه فلزی کنار لثه دیده شود |
| کامپوزیت رزین |
روکش موقت | تا آماده شدن روکش دائمی؛ برای زیبایی بلندمدت انتخاب نمیشود |
| ونیر پرسلن لمینت سرامیکی |
فقط دندان جلو | تراش بسیار کم؛ فقط سطح جلوی دندان را میپوشاند |
منبع: Cleveland Clinic — Dental Crowns
هزینه انواع روکش دندان چقدر است؟
هزینه انواع روکش دندان از ۱۰ میلیون تومان برای هر دندان شروع میشود: فلز-سرامیک (PFM) از ۱۰ میلیون و زیرکونیا از ۱۵ میلیون تومان.
آنچه این اختلاف را میسازد جنس هسته روکش است، نه تعداد جلسات درمان.
سه هزینه جداگانه هم ممکن است اضافه شود: عصبکشی اگر دندان به آن نیاز داشته باشد، پست و کور اگر تاج دندان تخریب شده باشد، و روکش موقت.
قیمت بهروز هر پنج نوع، در قیمت روکش دندان آمده است.
روکش تمامسرامیک (امکس)
مزایا:
- ظاهر طبیعی و بسیار مشابه مینای دندان
- مقاومت بالا در برابر تغییر رنگ
- کاملاً بدون فلز؛ مناسب برای افراد با آلرژی فلزی
- بهترین گزینه برای دندانهای جلویی
معایب:
- شکنندگی نسبت به سایر انواع، بهخصوص در دندانهای عقبی
- نیاز به مهارت بالای دندانپزشک و لابراتوار حرفهای
- هزینه نسبتاً بالا
انواع روکش دندان برای زیبایی
روکش زیرکونیا (Zirconia)
مزایا:
- بسیار مقاوم و بادوام
- سازگار با بافتهای دهانی (بیوکامپتیبل)
- قابل استفاده در هر دو بخش جلویی و عقبی دهان
- امکان ترکیب با لایه پرسلن برای زیبایی بیشتر
معایب:
- اگر بعد از تنظیم در مطب پولیش نشود، سطح زبرش دندان مقابل را میساید
- هزینه بالاتر نسبت به سایر گزینهها
روکش فلز-سرامیک (PFM)
مزایا:
- تلفیق زیبایی سرامیک با استحکام فلز
- مناسب برای نواحی پشتی دهان با فشار زیاد هنگام جویدن
- قیمت متعادل نسبت به دوام
معایب:
- ممکن است لبه فلزی در خط لثه نمایان شود
- احتمال تغییر رنگ لثه اطراف روکش در بلندمدت
نمونه روکش سرامیکی دندان جلو، قبل و بعد
روکش کامپوزیتی دائمی است یا موقت؟
روکش کامپوزیتی موقت است. در میان انواع روکش دندان برای زیبایی، تنها گزینهای است که برای ماندن ساخته نشده؛ کارش این است که یک تا دو هفته — از جلسه تراش تا جلسه تحویل روکش دائمی — از دندان تراشخورده محافظت کند.
بدون این روکش موقت، دندان تراشخورده به سرما و گرما حساس میشود، لثه دورش ورم میکند و دندانهای کناری کمی به سمت جای خالی حرکت میکنند.
آنوقت روکش دائمی که در لابراتوار ساخته شده، دیگر سر جایش نمینشیند.
چرا برای دائمی انتخاب نمیشود:
- رنگ چای، قهوه و زعفران را به خود میگیرد و برخلاف سرامیک، پولیش هم رنگش را برنمیگرداند
- زیر فشار جویدن لبپر میشود
- سطحش بهمرور زبر میشود و پلاک بیشتری روی آن مینشیند
اگر دندانپزشکتان گفت «روکش موقت» یا «روکش پلاستیکی»، منظورش همین است.
ونیر پرسلن (Porcelain Veneers)
ونیر پرسلن یا همان لمینت، از نظر ساختاری با روکش تفاوت دارد اما در زیبایی دندان کاربردی مشابه دارد.
مزایا:
- تراش بسیار کم دندان
- ظاهر طبیعی و زیبا
- مناسب برای اصلاح فرم و رنگ دندانهای جلویی
معایب:
- مناسب فقط برای دندانهای قدامی
- حساس به شکست در برابر فشار زیاد
کدام نوع روکش برای کدام دندان مناسب است؟
برای دندانهای جلو امکس (تمامسرامیک) و برای دندانهای عقب زیرکونیا انتخاب میشود.
این دو، پرکاربردترین گزینهها میان انواع روکش دندان برای زیبایی هستند و هر دو بدون فلزند؛ تفاوتشان در جنس سرامیک است: امکس نور را مثل مینای طبیعی عبور میدهد و طبیعیترین ظاهر را میسازد، زیرکونیا کمی کدرتر ولی چند برابر مقاومتر است و فشار جویدن عقب دهان را تحمل میکند.
در دندانهای جلو سختترین بخش کار، هماهنگ کردن یک روکش تنها با دندان کناری آن است؛ به همین دلیل انتخاب جنس در روکش دندان جلو حساستر از دندانهای عقب است.
فلز-سرامیک (PFM) هم برای دندانهای عقب کار میکند و ارزانتر است، ولی چون هسته فلزی دارد ممکن است بعد از چند سال خط تیرهای کنار لثه دیده شود.
اگر دندانقروچه دارید، برای هر دو ناحیه زیرکونیا انتخاب میشود؛ امکس زیر فشار شبانه میشکند. در کنارش نایتگارد هم لازم است.
در یک نگاه: کدام روکش را انتخاب کنید؟
از میان انواع روکش دندان برای زیبایی، انتخاب شما به این بستگی دارد:
- دندان جلو → تمامسرامیک (امکس)
- دندان عقب → زیرکونیا
- دندان عقب با بودجه محدود → فلز-سرامیک (PFM)
- دندانقروچه → زیرکونیا، همراه با نایتگارد
- دندان سالم که فقط رنگ یا فرمش را میخواهید تغییر دهید → لمینت
انتخاب نهایی بعد از دیدن دندان مشخص میشود: میزان تخریب تاج، وضعیت لثه و نحوه جفت شدن دندانها روی هم، هر سه در تصمیم اثر دارند.
نوبتدهی مطب دکتر کیهان کندری در تهران (توانیر)
سؤالهای متداول درباره انواع روکش دندان
آیا روی دندان سالم هم روکش زیبایی گذاشته میشود؟
بله، ولی انتخاب اول نیست. روی دندان سالم لمینت ترجیح دارد چون تراش کمتری میخواهد. انواع روکش دندان برای زیبایی همه به تراش دور تا دور دندان نیاز دارند.
رنگ روکش زیبایی با بقیه دندانها هماهنگ میشود؟
بله. رنگ قبل از ساخت با راهنمای رنگ انتخاب میشود. اگر قصد بلیچینگ دارید، اول بلیچینگ بعد روکش — رنگ سرامیک با سفیدکننده تغییر نمیکند.
برای طرح لبخند چند دندان روکش میشود؟
هشت تا ده دندان جلوی فک بالا. تعداد دقیق به خط لبخند بستگی دارد، یعنی چند دندان هنگام خندیدن دیده میشود.
بعد از روکش دندان میشود به حالت قبل برگشت؟
خیر. بخشی از مینای دندان تراشیده میشود و برگشتپذیر نیست. پس نوع روکش باید قبل از جلسه تراش نهایی شود.
