مراقبت های بعد از لمینت و کامپوزیت دندان

مراقبت های بعد از لمینت دندان ساده است: روز اول با دندان‌های جلو چیز سفت گاز نزنید، روزی دو بار با مسواک نرم و خمیردندان فلورایددارِ غیرساینده مسواک بزنید، هر شب نخ دندان را از مرز لمینت عبور دهید، اگر دندان‌قروچه دارید شب‌ها نایت‌گارد بگذارید و هر ۶ ماه برای معاینه بروید.

لمینت سرامیکی رنگ نمی‌گیرد و رژیم غذایی سفید لازم ندارد؛ چیزی که واقعاً مراقبت می‌خواهد، لبه‌های لمینت و لثهٔ اطراف آن است.

مراقبت های بعد از لمینت دندان فقط برای زیبایی نیست، برای جیبتان هم هست.

لمینتی که بشکند یا زیرش پوسیده شود، معمولاً باید از نو ساخته شود و هزینه‌اش همان قیمت لمینت دندان است، یعنی هر واحد ۲۰ میلیون تومان؛ در حالی که چند دقیقه مراقبت روزانه، عمر همان لمینت اول را به بیش از ده سال می‌رساند.

مراقبت های بعد از لمینت دندان در ۲۴ ساعت اول؛ چه بخوریم؟

این مراقبت‌ها از همان ساعت اول شروع می‌شود، اما برخلاف تصور خیلی‌ها سخت‌گیرانه نیست.

چسب لمینت با نور آبی در همان جلسه سخت می‌شود و لمینت از لحظهٔ اول سر جایش محکم است.

محدودیت‌های روز اول بیشتر به خاطر بی‌حسی و آرام گرفتن لثه است:

• تا بی‌حسی کامل نرفته، چیزی نخورید: بی‌حسی معمولاً ۲ تا ۳ ساعت طول می‌کشد. در این مدت ممکن است لب یا گونه را گاز بگیرید و متوجه نشوید، یا نوشیدنی داغ دهانتان را بسوزاند.
• بعد از رفتن بی‌حسی، غذای معمولی بخورید: غذاهای نرم و معمولی مثل برنج، خورش، مرغ، ماکارونی، املت و سوپ هیچ مشکلی ندارند.
• روز اول چیز سفت را با دندان‌های جلو گاز نزنید: آجیل، ته‌دیگ، ساندویچ با نان سفت یا سیب درسته را برای روز بعد بگذارید یا با دندان‌های عقب بجوید.
• رژیم سفید لازم نیست: سرامیک لمینت رنگ نمی‌گیرد، پس نوشیدن چای یا خوردن غذای رنگی آن را زرد نمی‌کند. این توصیه بیشتر برای کامپوزیت است که پایین‌تر توضیح داده‌ایم.
• نوشیدنی خیلی سرد یا خیلی داغ را چند روز کمتر بخورید: نه به خاطر لمینت، بلکه چون دندان‌ها ممکن است چند روز حساس باشند.

از شب اول می‌توانید مثل همیشه مسواک بزنید. فقط اطراف لثهٔ دندان‌های لمینت‌شده، که ممکن است کمی ملتهب باشد، آرام‌تر کار کنید.

حساسیت بعد از لمینت چند روز طول می‌کشد؟

حساسیت خفیف به سرما بعد از لمینت طبیعی است و معمولاً طی یک تا دو هفته از بین می‌رود؛ بخشی از مراقبت های بعد از لمینت دندان در روزهای اول، همین کنار آمدن با حساسیت است.

علتش این است که سطح دندان برای لمینت آماده شده و چند روز طول می‌کشد تا دندان به شرایط تازه عادت کند. در این مدت این کارها کمک می‌کند:

• با خمیردندان ضدحساسیت مسواک بزنید و بعد از مسواک، دهان را زیاد آب نکشید تا ماده‌اش روی دندان بماند.
• نوشیدنی‌های خیلی سرد را با نی بخورید یا کمی صبر کنید تا از سرمای شدیدشان کم شود.
• اگر لازم شد، از مسکن معمولی مثل ایبوپروفن استفاده کنید.

حساسیتی که بعد از دو هفته کم نشده، یا درد خودبه‌خودی و ضربان‌دار، به‌خصوص شب‌ها، طبیعی نیست.

در این حالت زودتر به دندانپزشک خبر بدهید، چون ممکن است عصب دندان تحریک شده یا لمینت کامل روی دندان ننشسته باشد.

لبهٔ لمینت زبر است یا زبان را اذیت می‌کند؟

گاهی یک ذره چسب اضافه در لبهٔ لمینت، نزدیک لثه یا بین دو دندان، باقی می‌ماند. زبان آن را مثل یک برآمدگی زبر حس می‌کند و نخ دندان در آن نقطه گیر می‌کند.

صاف کردن این چسب بخشی از مراقبت های بعد از لمینت دندان است که فقط در مطب انجام می‌شود؛ خودتان با ناخن، سوزن یا سوهان سراغش نروید.

در یک مراجعهٔ کوتاه چند دقیقه‌ای صاف و صیقلی می‌شود. اگر این چسب اضافه بماند، پلاک جمع می‌کند و لثهٔ همان نقطه ملتهب می‌شود.

مراقبت های بعد از لمینت دندان

مسواک و خمیردندان در مراقبت های بعد از لمینت دندان

در مسواک زدن لمینت، انتخاب خمیردندان از خود مسواک مهم‌تر است.

لمینت سرامیکی یک لایهٔ براق رویی دارد که درخشش طبیعی‌اش به همان لایه است؛ خمیردندان زبر این لایه را کم‌کم مات می‌کند.

• خمیردندان فلورایددار و غیرساینده: فلوراید به لمینت آسیب نمی‌زند و دندان طبیعی زیر لبه‌های لمینت را در برابر پوسیدگی محافظت می‌کند. اینکه گفته می‌شود «بعد از لمینت از خمیردندان بدون فلوراید استفاده کنید» درست نیست.
• از خمیردندان‌های سفیدکننده، زغالی و جوش‌شیرین پرهیز کنید: این‌ها ذرات ساینده دارند، لمینت را سفیدتر نمی‌کنند و فقط براقی آن را کم می‌کنند.
• مسواک نرم: مسواک دستی نرم یا مسواک برقی با سر نرم هر دو مناسب‌اند. مسواک را با زاویه به سمت خط لثه بگیرید و با حرکات کوتاه و آرام بکشید؛ فشار زیاد لثه را عقب می‌برد و لبهٔ لمینت را نمایان می‌کند.
• ژل فلوراید اسیدی ممنوع: اگر در مطب یا خانه قرار است ژل یا وارنیش فلوراید استفاده شود، به دندانپزشک بگویید لمینت دارید. نوع اسیدی ژل فلوراید سطح سرامیک را خورده و مات می‌کند و باید از نوع خنثی استفاده شود.

نخ دندان؛ مهم‌ترین قسمت مراقبت از لمینت

لمینت خودش پوسیده نمی‌شود، اما دندان طبیعی درست کنار لبهٔ آن می‌تواند پوسیده شود.

لبهٔ لمینت، به‌خصوص نزدیک لثه و بین دندان‌ها، جایی است که مسواک خوب به آن نمی‌رسد و پلاک همان‌جا جمع می‌شود.

پوسیدگی زیر لبه و التهاب لثه، مهم‌ترین مشکل‌های لمینت در سال‌های بعد از چسباندن هستند.

برای همین، نخ دندان در مراقبت های بعد از لمینت دندان از هر کار دیگری مهم‌تر است.

هر شب نخ را آرام بین دو دندان پایین ببرید، دور هر دندان به شکل حرف C بپیچید و چند بار بالا و پایین بکشید تا زیر خط لثه هم تمیز شود.

لازم نیست نخ مخصوص بخرید؛ نخ دندان معمولی یا نوار دندان کاملاً مناسب است.

اگر بین دندان‌هایتان فاصله دارد، مسواک بین‌دندانی و اگر کار با نخ برایتان سخت است، دستگاه آب‌افشان (واترفلاسر) کمک خوبی است، اما جای نخ را کامل نمی‌گیرد.

آیا لمینت رنگ می‌گیرد؟ چای، قهوه، سیگار و قلیان

سرامیک لمینت در کوره پخته و لعاب داده شده و سطحش تقریباً هیچ منفذی ندارد؛ برای همین چای، قهوه، نوشابه و غذای رنگی آن را رنگی نمی‌کنند.

اگر بعد از چند سال لبخندتان کدر شده، معمولاً یکی از این سه علت را دارد:

• خط چسب در لبه: لایهٔ بسیار نازک چسب در مرز لمینت و دندان می‌تواند به مرور زرد یا قهوه‌ای شود. این خط معمولاً با صیقل دادن در مطب کم‌رنگ می‌شود.
• دندان‌های طبیعی کناری: لمینت رنگ نمی‌گیرد، اما دندان‌های بدون لمینت رنگ می‌گیرند و تفاوت رنگ بیشتر به چشم می‌آید.
• عقب رفتن لثه: با بالا رفتن لثه، قسمتی از دندان طبیعی بالای لمینت پیدا می‌شود که رنگش تیره‌تر است.

در مراقبت های بعد از لمینت دندان، سیگار و قلیان مهم‌ترین دشمن‌اند، اما نه به خاطر رنگ خود سرامیک.

دود و نیکوتین خط چسب را زودتر تیره می‌کنند و از همه مهم‌تر، بیماری لثه را بیشتر و عقب رفتن لثه را سریع‌تر می‌کنند.

قلیان هم از این نظر فرقی با سیگار ندارد و در هر جلسه، دود بسیار بیشتری از یک نخ سیگار وارد دهان می‌کند.

اگر نمی‌توانید کنار بگذارید، بعد از کشیدن دهانتان را آب بکشید و چکاپ‌ها را جا نیندازید.

مراقبت روزانه از لمینت در خانه

جلوگیری از شکستن لمینت؛ نایت‌گارد و عادت‌های پرخطر

بخش مهمی از مراقبت های بعد از لمینت دندان، دور نگه داشتن لمینت از ضربه و فشار است.

سرامیک لمینت بعد از چسبیدن به دندان بسیار محکم است، اما مثل شیشه در برابر ضربهٔ ناگهانی و فشار تکراری آسیب‌پذیر است.

در بررسی‌های بلندمدت، شکستگی شایع‌ترین مشکل لمینت‌ها بوده و در کسانی که دندان‌قروچه داشتند بیشتر دیده شده است.

• نایت‌گارد: اگر صبح‌ها فک یا شقیقه‌تان خسته است، دندان‌هایتان ساییده شده یا اطرافیان صدای ساییدن دندان در خواب را شنیده‌اند، احتمالاً دندان‌قروچه دارید. نایت‌گارد یک محافظ شفاف است که از روی قالب دندان‌های خودتان ساخته می‌شود و شب‌ها فشار فک را به جای لمینت تحمل می‌کند. نمونه‌های آماده‌ای که در داروخانه هست، دقیق روی دندان جفت نمی‌شوند؛ برای محافظت از لمینت، نایت‌گارد سفارشی مطمئن‌تر است.
• دندان ابزار نیست: با دندان‌های جلو در بطری، بستهٔ چیپس یا برچسب لباس را باز نکنید، نخ را پاره نکنید و ناخن نجوید.
• غذاهای خیلی سفت را با دندان‌های عقب بجوید: تخمه را با دست بشکنید و یخ نجوید.
• محافظ دهان در ورزش: در فوتبال، بسکتبال، ورزش‌های رزمی و دوچرخه‌سواری از محافظ دهانی استفاده کنید.

بوی بد دهان بعد از لمینت؛ علت چیست؟

لمینت خودش بو ایجاد نمی‌کند و سرامیک باکتری را در خود نگه نمی‌دارد.

اگر بعد از لمینت بوی بد دهان پیدا کرده‌اید یا از یک دندان خاص بوی نامطبوع حس می‌کنید، معمولاً یکی از این‌ها علت است: پلاکی که کنار لبهٔ لمینت جمع شده، چسب اضافه‌ای که در لبه مانده، لبه‌ای که با دندان فاصله دارد و غذا زیرش می‌رود، پوسیدگی زیر لبه، یا التهاب لثه.

بوی بد دهان معمولاً نشان می‌دهد یک قسمت از مراقبت های بعد از لمینت دندان، یعنی تمیز کردن لبه‌ها، جا افتاده است.

اول تمیز کردن لبه‌ها را که بالاتر گفتیم جدی بگیرید و زبانتان را هم تمیز کنید؛ بیشتر بوی بد دهان از سطح زبان است.

اگر بعد از یکی دو هفته بو برطرف نشد، یا نخ دندان در یک نقطه همیشه بو می‌دهد یا ریش‌ریش می‌شود، برای بررسی لبه‌ها مراجعه کنید.

جرم‌گیری، بلیچینگ و دهانشویه با لمینت

در مراقبت های بعد از لمینت دندان، چند کار معمول دندانپزشکی و بهداشتی کمی فرق می‌کند:

• جرم‌گیری: با لمینت هم جرم‌گیری منظم لازم است. قبل از شروع به دندانپزشک بگویید لمینت دارید تا لبه‌های لمینت را با احتیاط تمیز کند و برای صیقل از خمیر مخصوص و نرم استفاده شود.
• بلیچینگ: لمینت با بلیچینگ سفید نمی‌شود. اگر بعد از لمینت دندان‌های طبیعی دیگر را سفید کنید، آن‌ها روشن می‌شوند و لمینت‌ها همان رنگ می‌مانند. برای همین بلیچینگ باید قبل از لمینت انجام شود تا رنگ لمینت با رنگ نهایی دندان‌ها هماهنگ ساخته شود.
• دهانشویه: دهانشویه‌های معمولی به لمینت آسیب نمی‌زنند. اگر روزانه استفاده می‌کنید، نوع بدون الکل را انتخاب کنید تا لبه‌های چسب و کامپوزیت زودتر کدر نشوند.

چکاپ در مراقبت های بعد از لمینت دندان؛ کی برگردیم؟

بعد از چسباندن لمینت، معمولاً حدود یک هفته بعد یک جلسهٔ کوتاه کنترل دارید. از آن به بعد، هر ۶ ماه یک بار برای معاینه و جرم‌گیری مراجعه کنید.

در این معاینه دندانپزشک لبه‌ها را از نظر سست شدن، پوسیدگی و چسب تیره‌شده بررسی می‌کند و جفت شدن دندان‌ها را کنترل می‌کند تا لمینتی زیر فشار اضافه نباشد.

بین چکاپ‌ها هم اگر یکی از این نشانه‌ها را دیدید، منتظر نوبت بعدی نمانید: خط تیره‌ای که تازه در لبهٔ یک لمینت پیدا شده، حس لق بودن یا صدای ریز هنگام گاز زدن، حساسیت تازه در یک دندان، یا لب‌پریدگی لبه.

این‌ها معمولاً نشانهٔ سست شدن چسب هستند و اگر زود رسیدگی شوند، از افتادن لمینت دندان و شکستن آن جلوگیری می‌شود.

مراقبت بعد از کامپوزیت؛ چه فرقی با لمینت دارد؟

کامپوزیت ونیر از رزین ساخته می‌شود، نه سرامیک، و برخلاف لمینت سرامیکی رنگ می‌گیرد و زودتر کدر می‌شود.

برای همین مراقبت بعد از کامپوزیت، علاوه بر مراقبت های بعد از لمینت دندان، چند نکتهٔ اضافه دارد:

• ۴۸ ساعت اول رنگ‌ها را کم کنید: در دو روز اول چای پررنگ، قهوه، نوشابهٔ تیره، زعفران و زردچوبه را کمتر بخورید.
• بعد از نوشیدنی رنگی دهان را آب بکشید: این کار برای کامپوزیت در همهٔ سال‌ها مفید است.
• صیقل منظم: کامپوزیت هر ۶ تا ۱۲ ماه یک بار در مطب صیقل داده می‌شود تا براقی‌اش برگردد و لکه‌های سطحی پاک شود.
• خمیردندان غیرساینده مهم‌تر است: سطح کامپوزیت از سرامیک نرم‌تر است و با خمیرهای سفیدکننده زودتر مات می‌شود.

کامپوزیت با مراقبت خوب معمولاً ۵ تا ۸ سال دوام دارد. لب‌پریدگی‌های کوچکش برخلاف لمینت سرامیکی، معمولاً در همان مطب و در یک جلسه ترمیم می‌شود.

لبخند سالم با مراقبت درست از لمینت

با مراقبت درست، لمینت چند سال دوام دارد؟

در یک مرور علمی بزرگ که حدود ۶٬۵۰۰ لمینت سرامیکی را در مطالعه‌های بالینی بررسی کرده بود، بیش از ۹۵ درصد لمینت‌ها بعد از ۱۰ سال هنوز سالم و سر جایشان بودند.

مشکلاتی هم که پیش آمده بود، زمان مشخصی داشتند: شکستگی و جدا شدن بیشتر در دو سال اول، و پوسیدگی زیر لبه معمولاً بعد از حدود ۵ سال.

یعنی رعایت مراقبت های بعد از لمینت دندان در سال‌های اول جلوی شکستن را می‌گیرد و در سال‌های بعد، جلوی پوسیدگی را.

خلاصهٔ مراقبت های بعد از لمینت دندان این است: نایت‌گارد و پرهیز از ضربه، لمینت را از شکستن حفظ می‌کند؛ نخ دندان و چکاپ ۶ ماهه، دندان زیر آن را.

سؤالات متداول درباره مراقبت های بعد از لمینت دندان

آیا بعد از لمینت می‌شود آدامس جوید؟

بله. آدامس بدون قند به لمینت سرامیکی آسیب نمی‌زند و با افزایش بزاق به سلامت دندان‌های طبیعی هم کمک می‌کند. فقط از تافی و آب‌نبات‌های خیلی چسبنده و سفت دوری کنید، به‌خصوص اگر کامپوزیت دارید.

آیا با لمینت می‌شود سیب و ساندویچ را با دندان جلو گاز زد؟

ساندویچ با نان نرم و میوه‌های معمولی را بله. سیب سفت، هویج خام و ذرت بلال را بهتر است تکه‌تکه یا با دندان‌های کناری بخورید تا فشار مستقیم به لبهٔ لمینت‌های جلو نیاید.

در دوران بارداری، لمینت مراقبت خاصی می‌خواهد؟

خود لمینت نه، اما لثه در بارداری به دلیل تغییرات هورمونی راحت‌تر ملتهب می‌شود و خون می‌آید. در این دوران تمیز کردن لبه‌ها و جرم‌گیری را جدی‌تر بگیرید تا لثهٔ اطراف لبهٔ لمینت‌ها سالم بماند.

اگر لمینت لب‌پر شد، خودم کاری می‌توانم بکنم؟

نه. لبه را با سوهان صاف نکنید و چسب نزنید. لب‌پریدگی خیلی کوچک گاهی با صیقل دادن یا ترمیم در مطب درست می‌شود؛ لب‌پریدگی بزرگ‌تر نیاز به تعویض لمینت دارد. تا آن موقع با آن دندان چیز سفت گاز نزنید.

مراقبت های بعد از لمینت دندان تا کی ادامه دارد؟

تا وقتی لمینت در دهان شماست. دو هفتهٔ اول کمی مراقبت ویژه می‌خواهد، یعنی پرهیز از گاز زدن چیزهای سفت در روز اول و کنار آمدن با حساسیت. بعد از آن، مراقبت های بعد از لمینت دندان به همان عادت‌های روزانهٔ ساده تبدیل می‌شود: مسواک، نخ دندان، نایت‌گارد اگر لازم است، و چکاپ ۶ ماهه.

با لمینت بدون تراش، مراقبت فرقی می‌کند؟

نه. مراقبت های بعد از لمینت دندان برای لمینت معمولی و بدون تراش یکی است. فقط لبه‌های لمینت بدون تراش نازک‌ترند و در برابر گاز زدن مستقیم چیزهای سفت کمی آسیب‌پذیرترند؛ پس قانون «چیز سفت را با دندان‌های جلو گاز نزنید» برایش مهم‌تر است.