افتادن لمینت دندان

اگر لمینت افتاد، آن را با آب بشویید و در یک ظرف کوچک دربسته نگه دارید، با آن دندان چیزی گاز نزنید و ظرف چند روز برای چسباندن مجدد به دندانپزشک مراجعه کنید.

خودتان با چسب قطره‌ای یا چسب دندان مصنوعی آن را سر جایش نگذارید.

افتادن لمینت دندان معمولاً اورژانسی نیست و اگر لمینت سالم مانده باشد، در بیشتر موارد همان لمینت دوباره چسبانده می‌شود.

در مطب ما چسباندن مجدد لمینت هر واحد ۲ میلیون تومان است.

اگر لمینت شکسته یا گم شده باشد، لمینت نو ساخته می‌شود و هزینه‌اش همان قیمت لمینت دندان است، یعنی هر واحد ۲۰ میلیون تومان.

اگر لمینت افتاد چه کنیم؟ قدم‌به‌قدم تا رسیدن به مطب

افتادن لمینت دندان معمولاً ناگهانی است؛ موقع غذا خوردن، مسواک زدن یا حتی در خواب.

چیزی که در چند ساعت اول انجام می‌دهید، تعیین می‌کند که همان لمینت دوباره قابل استفاده باشد یا نه:

• لمینت را پیدا کنید و نگه دارید: آن را زیر آب خنک بشویید، با دستمال خشک کنید و در یک قوطی کوچک دربسته بگذارید. داخل دستمال کاغذی نپیچید، چون خیلی‌ها لمینت را همراه دستمال دور می‌اندازند. سطح داخلی لمینت را نسابید و به آن دست نکشید.
• دندان را در آینه ببینید: اگر سطح دندان صاف و سالم است، جای نگرانی نیست. اگر تکه‌ای از خود دندان کنده شده، لبه‌اش تیز است یا خون می‌آید، باید زودتر معاینه شوید.
• خودتان نچسبانید: چسب قطره‌ای، چسب دندان مصنوعی و چسب‌های خانگی به لثه آسیب می‌زنند، لایه‌ای روی دندان می‌گذارند که چسباندن درست را سخت می‌کند و گاهی لمینت را کج و بلندتر از قبل نگه می‌دارند. لمینتی که کج چسبیده، زیر فشار جویدن راحت‌تر می‌شکند.
• تا روز مراجعه از دندان مراقبت کنید: با آن دندان چیز سفت گاز نزنید، نوشیدنی خیلی سرد نخورید و آرام مسواک بزنید. اگر لبهٔ دندان لب یا زبانتان را اذیت می‌کند، کمی موم ارتودنسی، که در داروخانه هست، رویش بگذارید.
• ظرف چند روز وقت بگیرید: تا یک هفته معمولاً مشکلی پیش نمی‌آید، اما هرچه زودتر مراجعه کنید، دندان کمتر رنگ می‌گیرد و حساس می‌ماند و احتمال جفت شدن دوبارهٔ همان لمینت بیشتر است.

لمینت افتاده را سالم و در ظرف دربسته نگه دارید

چرا دندان زیر لمینت کوچک و زرد به نظر می‌رسد؟

خیلی‌ها بعد از افتادن لمینت دندان با دیدن دندان زیرش می‌ترسند؛ دندان کمی کوچک‌تر، زردتر و زبر به نظر می‌رسد و گاهی لکه‌های سفید یا مات رویش دیده می‌شود.

این ظاهر طبیعی است. دندان پیش از لمینت کمی تراش خورده، رنگ طبیعی‌اش همیشه از لمینت تیره‌تر است و آن لکه‌های سفید، باقی‌ماندهٔ چسب قدیمی‌اند، نه پوسیدگی.

پوسیدگی معمولاً به شکل نقطه یا خط قهوه‌ای و نرم دیده می‌شود، به‌خصوص نزدیک لثه؛ اگر چنین چیزی دیدید، به دندانپزشک بگویید.

دندان بعد از افتادن لمینت

اگر لمینت را قورت دادید یا گم شد

لمینتی که قورت داده شود، معمولاً بی‌خطر از دستگاه گوارش رد می‌شود و دفع می‌شود؛ لازم نیست کاری بکنید.

اما اگر بعد از افتادن لمینت سرفهٔ ناگهانی و مداوم، خس‌خس یا تنگی نفس دارید، ممکن است لمینت وارد راه هوایی شده باشد و باید فوراً به اورژانس بروید.

لمینتی که گم یا قورت داده شده، دوباره استفاده نمی‌شود و لمینت نو لازم است.

چه زمانی باید همان روز مراجعه کنید؟

افتادن لمینت دندان به‌تنهایی اورژانس نیست. ولی اگر لمینت بر اثر ضربه، مثل زمین خوردن یا تصادف، افتاده و خود دندان هم شکسته، اگر درد شدید و ضربان‌دار دارید، یا لثه ورم کرده و خون می‌آید، همان روز معاینه شوید.

چرا لمینت دندان می‌افتد؟

لمینت سرامیکی با چسب مخصوص به دندان می‌چسبد و اگر درست انجام شده باشد، اتصالش بسیار محکم است. افتادن لمینت دندان معمولاً یکی از این علت‌ها را دارد:

• اتصال ضعیف در روز چسباندن: چسب لمینت به خشکی کامل نیاز دارد. اگر هنگام چسباندن بزاق یا خون لثه به سطح دندان برسد، یا سطح لمینت و دندان درست آماده نشده باشد، اتصال از اول ضعیف است و لمینت معمولاً در یکی دو سال اول جدا می‌شود.
• چسبیدن روی عاج به‌جای مینا: چسب روی لایهٔ سخت بیرونی دندان (مینا) بسیار محکم‌تر از لایهٔ زیرین (عاج) می‌گیرد. اگر دندان بیش از اندازه تراش خورده و بخش بزرگی از لمینت روی عاج چسبیده باشد، احتمال جدا شدن بیشتر است.
• دندان‌قروچه و فشار جویدن: فشار فک در دندان‌قروچه، به‌خصوص در خواب، چند برابر جویدن معمولی است. اگر لبهٔ لمینت هنگام جلو بردن فک به دندان‌های پایین گیر کند، این فشار تکراری کم‌کم اتصال را سست می‌کند.
• گاز زدن چیزهای سفت و ضربه: شکستن تخمه یا هسته، جویدن یخ، باز کردن در بطری یا بسته با دندان و جویدن ناخن، لمینت را از لبه تحت فشار ناگهانی قرار می‌دهد.
• پوسیدگی زیر لبه: اگر پلاک کنار لبهٔ لمینت بماند، دندان زیر لبه پوسیده می‌شود و تکیه‌گاه لمینت از بین می‌رود. این علت معمولاً بعد از چند سال پیدا می‌شود.
• پرکردگی بزرگ زیر لمینت: چسب روی پرکردگی‌های قدیمی به محکمی مینای سالم نمی‌گیرد؛ لمینتی که بخش زیادی از آن روی پرکردگی نشسته، آسیب‌پذیرتر است.

زمان افتادن لمینت دندان هم دربارهٔ علتش چیزی می‌گوید.

در یک مرور علمی بزرگ که حدود ۶٬۵۰۰ لمینت سرامیکی را بررسی کرده بود، کمتر از ۱ درصد لمینت‌ها تا ۱۰ سال جدا شده بودند و بیشتر همین جدا شدن‌ها در دو سال اول بعد از چسباندن اتفاق افتاده بود.

یعنی لمینتی که در ماه‌های اول و بدون ضربه افتاده، اغلب به مرحلهٔ چسباندن برمی‌گردد؛ اما لمینتی که بعد از چند سال جدا شده، بیشتر با دندان‌قروچه، پوسیدگی یا ضربه مرتبط است.

در همان بررسی، شکستگی لمینت از جدا شدن شایع‌تر بود و در افرادی که دندان‌قروچه داشتند بیشتر دیده می‌شد.

افتادن لمینت دندان هنگام جویدن

افتادن لمینت دندان بعد از چند سال طبیعی است؟

لمینت سرامیکی برای همیشه نیست، اما عمرش طولانی است؛ در همان مرور علمی، بیش از ۹۵ درصد لمینت‌ها بعد از ۱۰ سال هنوز سالم و سر جایشان بودند.

با گذشت سال‌ها چند چیز آرام‌آرام تغییر می‌کند: لثه کمی عقب می‌رود و لبهٔ لمینت بیشتر در معرض پلاک قرار می‌گیرد، لایهٔ نازک چسب در لبه‌ها فرسوده می‌شود و اگر دندان‌قروچه درمان نشده باشد، فشار شبانه سال به سال روی اتصال اثر می‌گذارد.

پس افتادن لمینت دندان بعد از ده سال یا بیشتر، معمولاً نشانهٔ کار بد نیست؛ نشانهٔ این است که لمینت به انتهای عمر مفیدش نزدیک شده.

در این حالت دندانپزشک بررسی می‌کند که چسباندن دوباره کافی است یا بهتر است لمینت‌های قدیمی، به‌خصوص اگر لبه‌هایشان تیره شده، با هم عوض شوند تا رنگ همهٔ دندان‌ها یکدست بماند.

علائم شل شدن لمینت پیش از افتادن

افتادن لمینت دندان معمولاً یک‌باره اتفاق نمی‌افتد؛ اول چسب از یک گوشه سست می‌شود.

اگر این نشانه‌ها را زود ببینید، گاهی می‌شود لمینت را پیش از اینکه بیفتد و بشکند، دوباره محکم کرد:

• یک خط تیره یا خاکستری در لبهٔ لمینت، نزدیک لثه، که قبلاً نبوده است.
• نخ دندان در لبهٔ یک لمینت گیر می‌کند یا ریش‌ریش می‌شود.
• هنگام گاز زدن یا فشار زبان، حس جابه‌جایی یا صدای «تق» ریز از یک دندان.
• حساسیت تازه به سرما فقط در یک دندان لمینت‌شده.
• مزه یا بوی نامطبوع که از اطراف یک دندان خاص می‌آید.

با دیدن هر کدام از این علائم، منتظر افتادن لمینت نمانید و برای معاینه وقت بگیرید.

چسباندن مجدد لمینت چطور انجام می‌شود؟

بعد از افتادن لمینت دندان، چسباندن مجدد لمینت با چسباندن اولیه فرق چندانی ندارد، فقط باید چسب قدیمی کامل پاک شود. مراحلش این است:

• بررسی لمینت: لمینت زیر بزرگ‌نمایی از نظر ترک ریز بررسی می‌شود و روی دندان امتحان می‌شود تا معلوم شود هنوز کامل جفت می‌شود یا نه.
• پاک کردن چسب قدیمی: باقی‌ماندهٔ چسب از روی دندان و از داخل لمینت برداشته می‌شود. اگر چسب قدیمی بماند، لمینت کمی بالاتر می‌نشیند و دوباره سست می‌شود.
• آماده کردن دو سطح: داخل لمینت با ژل و مایع مخصوص آماده می‌شود و سطح دندان هم برای چسبیدن آماده و کاملاً خشک نگه داشته می‌شود.
• چسباندن و سخت کردن: لمینت با چسب مخصوص سر جایش قرار می‌گیرد و با نور آبی سخت می‌شود. چسب اضافه پاک و لبه‌ها صیقل داده می‌شوند.
• کنترل جفت شدن دندان‌ها: دندانپزشک بررسی می‌کند لبهٔ لمینت موقع بستن دهان و جلو بردن فک به دندان‌های پایین گیر نکند؛ اگر علت افتادن همین برخورد بوده، همین‌جا اصلاح می‌شود.

چسباندن مجدد لمینت برای هر دندان معمولاً نیم تا یک ساعت طول می‌کشد و اغلب بی‌حسی لازم ندارد.

اگر علت افتادن هم برطرف شود، لمینت دوباره‌چسبیده می‌تواند مثل قبل محکم بماند.

چه زمانی لمینت افتاده باید عوض شود؟

بعد از افتادن لمینت دندان، همیشه همان لمینت قابل استفادهٔ دوباره نیست. در این موارد لمینت نو ساخته می‌شود:

• لمینت ترک خورده یا شکسته است؛ حتی ترک ریز بعد از چسباندن بزرگ‌تر می‌شود. لب‌پریدگی خیلی کوچک در لبه گاهی فقط با صیقل دادن یا ترمیم کامپوزیتی درست می‌شود و تعویض لازم ندارد.
• لمینت گم شده یا قورت داده شده است.
• لمینت دیگر کامل روی دندان جفت نمی‌شود.
• زیر لمینت پوسیدگی پیدا شده که باید اول درمان شود و شکل دندان عوض شده است.
• همین لمینت قبلاً هم یک بار افتاده و دوباره جدا شده است.

ساخت لمینت جایگزین مثل لمینت اول دو جلسه دارد: قالب‌گیری یا اسکن، و حدود یک تا دو هفته بعد چسباندن.

در این فاصله یک پوشش موقت روی دندان گذاشته می‌شود تا ظاهرتان عادی باشد. رنگ لمینت نو با لمینت‌های کناری هماهنگ ساخته می‌شود.

برداشتن لمینت؛ چه وقت و چطور انجام می‌شود؟

برداشتن لمینت با افتادن لمینت دندان فرق دارد؛ اینجا لمینت سر جایش است، اما باید برداشته شود: وقتی بعد از سال‌ها لبه‌هایش تیره شده، زیرش پوسیدگی ایجاد شده، رنگش با دندان‌های دیگر جور نیست یا بیمار از فرم آن راضی نیست. برداشتن لمینت به دو روش انجام می‌شود:

• برداشتن با فرز: دندانپزشک با فرزهای ظریف و زیر بزرگ‌نمایی، سرامیک را لایه‌لایه برمی‌دارد تا به سطح دندان برسد. لمینت در این روش از بین می‌رود و دقت کار مهم است تا مینای زیر آن آسیب نبیند.
• برداشتن با لیزر: لیزر مخصوص (اربیوم) از سرامیک عبور می‌کند و چسب زیر آن را نرم می‌کند؛ در بسیاری از موارد لمینت بدون شکستن جدا می‌شود. مطالعه‌ها نشان داده‌اند این روش آسیب بسیار کمی به سطح دندان می‌زند، اما روی لمینت‌های خیلی ضخیم یا مات همیشه جواب نمی‌دهد.

برداشتن لمینت معمولاً درد ندارد و اگر لازم باشد با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود.

دندانی که پیش از لمینت تراش خورده، بعد از برداشتن لمینت نباید بدون پوشش بماند و لمینت تازه یا ترمیم روی آن قرار می‌گیرد.

هزینهٔ چسباندن مجدد و تعویض لمینت

هزینهٔ افتادن لمینت دندان به این بستگی دارد که همان لمینت دوباره چسبانده شود یا لمینت نو لازم باشد:

فرق زیاد این دو عدد به این خاطر است که در چسباندن مجدد، لمینت از قبل ساخته شده و فقط دوباره چسبانده می‌شود؛ اما لمینت نو از اول طراحی و در لابراتوار ساخته می‌شود.

به همین دلیل نگه داشتن سالم لمینت افتاده، واقعاً در هزینه فرق می‌کند. هزینهٔ لمینت نو را می‌توانید تا ۱۲ ماه، با دیجی‌پی یا با یک برگ چک ضمانت، قسطی پرداخت کنید.

افتادن لمینت دندان تقصیر دندانپزشک است یا بیمار؟

جواب منصفانه این است که به زمان و شرایط افتادن بستگی دارد.

اگر لمینت در یکی دو سال اول، بدون ضربه و بدون گاز زدن چیز سفت جدا شده، احتمال مشکل در مرحلهٔ چسباندن یا طراحی بیشتر است.

اگر بعد از چند سال و در کسی که دندان‌قروچه دارد، با دندان در بطری باز می‌کند یا بهداشت لبه‌ها را رعایت نکرده افتاده، علت بیشتر به فشار، ضربه یا پوسیدگی برمی‌گردد.

در هر حال، پیش از چسباندن مجدد از دندانپزشک بپرسید علت افتادن لمینت دندان چه بوده است.

چسباندن دوباره بدون پیدا کردن علت، احتمال افتادن دوباره را زیاد می‌کند.

چطور از افتادن دوبارهٔ لمینت جلوگیری کنیم؟

بیشتر راه‌های پیشگیری از افتادن لمینت دندان، عادت‌های ساده‌ای هستند که هر کدام یکی از علت‌های بالا را خنثی می‌کند:

• محافظ شبانه: اگر دندان‌قروچه دارید یا صبح‌ها فک و شقیقه‌تان خسته است، شب‌ها محافظ شبانه بگذارید. این مهم‌ترین قدم برای کسانی است که لمینتشان بعد از چند سال افتاده است.
• دندان ابزار نیست: با دندان‌های جلو بسته باز نکنید، نخ نبرید، ناخن نجوید و تخمه، یخ و هستهٔ میوه را نشکنید.
• تمیز کردن لبه‌ها: هر شب نخ دندان یا مسواک بین‌دندانی بکشید تا پلاک کنار لبهٔ لمینت نماند و زیرش پوسیده نشود.
• معاینهٔ منظم: هر ۶ ماه برای معاینه و جرم‌گیری بروید تا لبه‌های سست‌شده پیش از افتادن پیدا شوند.
• محافظ دهان در ورزش: در ورزش‌های برخوردی مثل فوتبال، بسکتبال و رزمی از محافظ دهانی استفاده کنید.

سؤالات متداول درباره افتادن لمینت دندان

آیا افتادن لمینت دندان درد دارد؟

معمولاً نه. چیزی که بیشتر بیماران حس می‌کنند، حساسیت دندان به سرما یا هوای سرد است، چون سطح تراش‌خوردهٔ دندان بی‌پوشش مانده. درد شدید یا ضربان‌دار طبیعی نیست و نشان می‌دهد خود دندان یا عصبش مشکل دارد.

بعد از افتادن لمینت دندان چند روز می‌شود صبر کرد؟

چند روز تا یک هفته معمولاً مشکلی ایجاد نمی‌کند. اگر بیشتر طول بکشد، سطح بی‌پوشش دندان رنگ می‌گیرد و ممکن است حساس‌تر شود و احتمال اینکه همان لمینت کامل جفت شود کم می‌شود.

اگر یک لمینت افتاد، بقیه هم می‌افتند؟

لزوماً نه؛ افتادن لمینت دندان اغلب علتی مربوط به همان یک دندان دارد. اما چون لمینت‌ها معمولاً در یک جلسه و با یک روش چسبانده شده‌اند و زیر فشار یک جفت دندان کار می‌کنند، بهتر است در همان مراجعه بقیهٔ لمینت‌ها هم از نظر لبه‌های سست بررسی شوند.

آیا افتادن لمینت دندان به خود دندان آسیب می‌زند؟

معمولاً نه. وقتی لمینت جدا می‌شود، چسب از بین دندان و لمینت باز می‌شود و خود دندان سالم می‌ماند. آسیب وقتی پیش می‌آید که لمینت بر اثر ضربهٔ شدید افتاده و تکه‌ای از دندان را هم با خودش کنده، یا دندان بی‌پوشش هفته‌ها رها شده و رنگ گرفته یا پوسیده است.

آیا لمینت دوباره‌چسبیده به اندازهٔ قبل محکم است؟

اگر لمینت سالم باشد، چسب قدیمی کامل پاک شود و علت افتادن هم برطرف شده باشد، بله. اگر همان علت، مثلاً دندان‌قروچه یا برخورد لبه با دندان‌های پایین، باقی بماند، احتمال افتادن دوباره زیاد است.

آیا غذای داغ، نوشیدنی سرد یا دهانشویه لمینت را شل می‌کند؟

نه. چسب لمینت با تغییر دمای معمولی غذا و نوشیدنی سست نمی‌شود و دهانشویه‌های معمولی هم آن را نمی‌اندازند؛ فقط اگر دهانشویه را زیاد استفاده می‌کنید، نوع بدون الکل را انتخاب کنید تا لبه‌های چسب زودتر کدر نشوند. آنچه لمینت را شل می‌کند، فشار و ضربه، پوسیدگی زیر لبه یا اتصال ضعیف از روز اول است.