تشخیص دندان شیری از دائمی
تشخیص دندان شیری از دائمی در کودکان
نکته مهمی که باید در این قسمت به آن اشاره شود این است که، در بسیاری موارد دیده می شود که مربیان یا والدین در تشخیص دندان شیری از دائمی دچار اشتباه شده و دندان دائمی را به جای شیری در نظر می گیرند و با این تصور که این دندان ها موقتی می باشند و جایگزین می گردند، در مورد آنها اهمال نموده و موجب زود از دست رفتن این دندان ها و ایجاد عوارض بعدی آن می شوند. بنابراین تشخیص دندان شیری از دائمی و همچنین مراقبت از دندانهای کودکان بسیار مهم به نظر می رسد.
تشخیص دندان شیری از دائمی
قابل توجه است که این مسئله بیشتر در مورد دندان آسیای اول دائمی که بعد از آخرین دندان شیری در قوس فکی رویش می یابد، رخ می دهد. چون رویش این دندان بدون افتادن دندان شیری صورت می گیرد. برای تشخیص دندان شیری از دائمی نشانه هایی وجود دارد نظیر:
سن
با توجه به تعریف دوره های دندانی در دندانپزشکی، طبیعی است که در تشخیص دندان شیری از دائمی در دو دوره دندانی شیری و دائمی مشکلی وجود ندارد و مشکل اصلی تشخیص در دوره مختلط می باشد. در این صورت می توان با دانستن سن رویش دندان های دائمی به تشخیص رسید. در سن خاصی دندان های شیری با دائمی اشتباه می شوند.
در سن ۷ یا ۸ سالگی دندان های ۱ و ۲ با دندان های AوB ممکن است اشتباه گرفته شوند، بعد از این سن این دندان ها ۱ و ۲ هستند و دیگر دندان های Aو Bدر دهان وجود ندارند. در سن ۱۲-۱۰ سالگی هم دندان های D،C و E با ۳، ۴ و ۵ ممکن است اشتباه شوند.
بقیه دندان ها با توجه به زمان رویش قابل اشتباه با یکدیگر نیستند؛ بنابراین افراد اگر سن رویش را بدانند بسیاری از تشخیص ها امکان پذیر است.
تشخیص دندان شیری از دائمی
عرض دندان ها
در مورد دندان های 1،2و3 و تشخیص آن ها از A،BوC باید گفت عرض دندان های دائمی بیشتر است. در مورد دندان های DوE که ممکن است با دندان های 4 و 5 اشتباه شوند، عکس آن صادق است. عرض دندان های شیری، بزرگ تر از دائمی است.
رنگ دندان ها
دندان های شیری روشن تر از دندان های دائمی هستند.
نسبت عرض طوق دندان به عرض سطح جونده
در دندان های شیری عرض سطح جونده از عرض طوق دندان کوچکتر است. یعنی پیازی شکل می باشد. در حالی که در دندان های دائمی عرض طوق دندان با سطح جونده تقریباً برابر است.
تشخیص دندان شیری از دائمی
سایش دندان ها
بر روی لبه برنده دندان های ۱ و ۲ تا حدود سن ۸ سالگی که هنوز مدت زیادی از رویش آنها نگذشته و دچار سایش نشده اند، دندانه هایی دیده می شود که جوان به نظر می رسند. این مسئله در مورد دندان های AوB، در این سن که مدت زیادی از رویش آن ها می گذرد و دچار سایش شده اند، صدق نمی کند.
🦷 اولین دندان دائمی چه زمانی ظاهر میشود و آیا با افتادن دندان شیری همراه است؟
یکی از چالشهای مهم در تشخیص دندان شیری از دائمی، شناخت زمان رویش اولین دندان دائمی در کودکان است. برخلاف تصور رایج، اولین دندان دائمی همیشه با افتادن دندان شیری همراه نیست.
✅ اولین دندان دائمی؛ کِی و کجا؟
اولین دندان دائمی که معمولاً در سن ۶ سالگی رشد میکند، مولر اول دائمی یا همان دندان آسیای اول است. نکته جالب اینجاست که این دندان جایگزین هیچ دندان شیری نمیشود؛ یعنی بدون اینکه دندان شیریای بیفتد، پشت آخرین دندان شیری در فک بالا و پایین درمیآید. این دندان پایه اصلی در ساختار دائمی دهان است و نقش کلیدی در جویدن و شکلگیری بایت (جفت شدن دندانها) دارد.
🔄 دوره دندانگذاری مختلط (Mixed Dentition) چیست؟
دورهای که در آن کودک همزمان هم دندان شیری و هم دندان دائمی در دهان دارد، به نام دوره دندانگذاری مختلط یا Mixed Dentition شناخته میشود. این مرحله از حدود سن ۶ سالگی آغاز میشود و تا حدود ۱۲ سالگی ادامه دارد. در این زمان، دندانهای شیری به مرور میافتند و دندانهای دائمی جایگزین آنها میشوند.
🧒🏻 تا چه سنی تمام دندانهای شیری میافتند؟
تا حدود سن ۱۲ سالگی، تقریباً تمام دندانهای شیری افتادهاند و دندانهای دائمی جایگزین آنها شدهاند. البته زمانبندی رویش دندانها ممکن است بسته به ژنتیک و شرایط فردی کمی متفاوت باشد.
🦷 تفاوت تعداد دندانهای شیری و دائمی؛ راهی ساده برای تشخیص دندان شیری از دائمی
برای تشخیص دندان شیری از دائمی، یکی از اولین راهها دانستن تعداد آنهاست:
-
👶 تعداد دندانهای شیری: ۲۰ عدد (۱۰ عدد در فک بالا و ۱۰ عدد در فک پایین)
-
🧑⚕️ تعداد دندانهای دائمی: ۳۲ عدد (۱۶ عدد در هر فک)
دندانهای شیری بین سنین ۶ ماهگی تا ۳ سالگی در دهان کودک رشد میکنند. این دندانها کوچکتر، سفیدتر و معمولاً ریشههای نازکتری نسبت به دندانهای دائمی دارند.
🦷 چرا دندانهای شیری میافتند؟ علت علمی و طبیعی افتادن دندانها
افتادن دندانهای شیری یک فرایند طبیعی و ضروری برای رشد دندانهای دائمی است. به مرور زمان، ریشههای دندانهای شیری توسط فشار دندانهای دائمی در حال رویش تحلیل میروند و جذب میشوند. همین امر باعث میشود دندان شیری لق شده و در نهایت بیفتد، تا جا برای دندان دائمی باز شود.
بنابراین، شناخت این روند به والدین کمک میکند تا بهتر به تشخیص دندان شیری از دائمی بپردازند و نگران افتادن دندانهای شیری نباشند—مگر اینکه خیلی زود یا خیلی دیر اتفاق بیفتد.
⚠️ عوارض افتادن زودهنگام دندان شیری؛ چرا نباید آن را نادیده گرفت؟
اگر دندانهای شیری زودتر از زمان طبیعی بیفتند (مثلاً به دلیل ضربه یا پوسیدگی شدید)، میتواند مشکلات جدی به همراه داشته باشد، از جمله:
-
نامرتبی یا رویش نادرست دندانهای دائمی
-
کاهش فضای کافی برای دندانهای دائمی
-
مشکلات گفتاری و جویدن غذا
-
نیاز به درمانهای ارتودنسی در آینده
برای پیشگیری از این مشکلات، توجه و مراقبت از دندانهای شیری اهمیت زیادی دارد.
🦷 آیا باید به دندان شیری توجه داشت؟ بله، بیشتر از آنچه فکر میکنید!
برخلاف تصور اشتباه، دندانهای شیری فقط “موقتی” نیستند؛ آنها نقش حیاتی در تکلم، تغذیه، زیبایی لبخند و هدایت صحیح دندانهای دائمی دارند. مراقبت از این دندانها نه تنها بهداشت دهان و دندان کودک را حفظ میکند، بلکه مانع از هزینههای سنگین در آینده میشود.
تشخیص دندان شیری از دائمی به والدین کمک میکند تا بهتر بدانند کدام دندان نیاز به مراقبت ویژه دارد و چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کنند.
🦷 آیا دندان آسیاب هم شیری است؟ تفاوت آسیاب شیری و دائمی
بله، در دندانهای شیری هم دندانهای آسیابی وجود دارند. هر فک دارای ۲ دندان آسیای شیری است (در مجموع ۸ عدد در دهان). اما این دندانها با دندانهای آسیای دائمی متفاوتند و در سنین ۶ تا ۱۲ سالگی جای خود را به پرمولرهای دائمی میدهند.
دندان آسیای اول دائمی، که معمولاً اولین دندان دائمی کودک است، بدون اینکه جای دندان شیری را بگیرد در سن ۶ سالگی در انتهای قوس دندانی ظاهر میشود—نکتهای مهم برای تشخیص دندان شیری از دائمی.
👶 اولین مراجعه به دندانپزشک اطفال؛ چه زمانی بهترین وقت است؟
بر اساس توصیه انجمن دندانپزشکی آمریکا و ایران، اولین معاینه دندانپزشکی باید در حدود سن یک سالگی یا حداکثر ۶ ماه بعد از رویش اولین دندان انجام شود. این ویزیت اولیه به والدین کمک میکند تا از همان ابتدا با نحوه مراقبت درست از دندانهای شیری آشنا شوند و جلوی مشکلات بعدی را بگیرند.
💰 هزینه دندانپزشکی کودکان در تهران چقدر است؟ (سال ۱۴۰۴)
هزینه درمانهای دندانپزشکی اطفال در تهران وابسته به نوع خدمات است، اما بهصورت حدودی:
-
معاینه اولیه: ۱۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان
-
ترمیم دندان شیری با کامپوزیت: ۵۰۰ تا ۱.۲ میلیون تومان
-
فلورایدتراپی: ۳۵۰ تا ۶۵۰ هزار تومان
-
کشیدن دندان شیری: حدود ۳۵۰ تا ۸۰۰ هزار تومان
-
درمان ریشه دندان شیری (پالپوتومی): ۹۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان
نکته: مراجعه زودهنگام و پیشگیری، بهترین راه برای کاهش هزینهها و حفظ سلامت دندان کودک است.
