درمان آبسه لثه و درمان فوری آبسه لثه در ۲۴ ساعت اول

درمان آبسه لثه یعنی تخلیه چرک و برداشتن عامل عفونت توسط دندانپزشک. قرص و درمان خانگی فقط درد را تا آن زمان کم می‌کنند.

بسته به علت، دندانپزشک چرک را تخلیه می‌کند و بعد زیر لثه را تمیز می‌کند، دندان را عصب‌کشی می‌کند یا اگر قابل نگه‌داشتن نباشد، آن را می‌کشد.

کشیدن دندانی که دیگر نجات پیدا نمی‌کند، خودش راه خروج چرک است. قیمت کشیدن دندان در مطب ما بین ۳ تا ۶ میلیون تومان است.

اگر ورم به چشم، زیر فک یا گردن رسیده، یا بلع و تنفس سخت شده، منتظر نوبت نمانید و همین حالا به اورژانس بروید.

فهرست مطالب

۱. درمان فوری آبسه لثه: در ۲۴ ساعت اول چه کنیم؟
۲. آبسه لثه چیست؟ ۴ نوع آبسه که درمانشان فرق دارد
۳. علائم و نشانه‌های آبسه لثه
۴. علت ایجاد آبسه لثه؛ از جرم تا پوسته ذرت
۵. آیا آبسه لثه خطرناک است؟ ۵ علامتی که یعنی همین حالا اورژانس
۶. درمان آبسه لثه در دندانپزشکی چطور انجام می‌شود؟
۷. از کجا بفهمیم درمان آبسه لثه جواب داده است؟
۸. آبسه دندان بعد از چند روز خوب می‌شود؟
۹. آبسه لثه در بارداری، کودکان، دندان عقل و ایمپلنت
۱۰. در روزهای درمان آبسه لثه چه بخوریم و چه نخوریم؟
۱۱. چه چیزهایی با آبسه لثه اشتباه گرفته می‌شوند؟
۱۲. درمان آبسه لثه در خانه یا دندانپزشکی؟ مقایسه همه روش‌ها
۱۳. هزینه درمان آبسه لثه چقدر است؟
۱۴. مراقبت‌های بعد از درمان آبسه لثه
۱۵. آیا آبسه لثه بعد از درمان برمی‌گردد؟
۱۶. پیشگیری از آبسه لثه؛ ۵ عادت که جلوی آبسه بعدی را می‌گیرد
۱۷. ۵ سؤالی که قبل از شروع درمان آبسه لثه از دندانپزشک بپرسید
۱۸. سوالات متداول درباره درمان آبسه لثه
۱۹. جمع‌بندی

درمان فوری آبسه لثه: در ۲۴ ساعت اول چه کنیم؟

چه زمانی برای درمان آبسه لثه به دندانپزشک مراجعه کنیم؟

وضعیت خود را در این جدول پیدا کنید. ستون آخر می‌گوید چقدر وقت دارید:

درد آبسه از فشار چرک زیر لثه است. برای همین وقتی چرک خارج شود، درد اغلب خیلی سریع کم می‌شود.

ساعت ۱۱ شب است، لثه کنار دندان آسیای پایین ورم کرده و نبض می‌زند و مطب‌ها بسته‌اند. قرص و دهان‌شویه این فشار را برنمی‌دارند، ولی می‌شود تا صبح تحملش کرد.

برنامه ۲۴ ساعت اول را این‌طور پیش ببرید:

کارهایی که درمان فوری آبسه لثه را خراب می‌کنند

• ترکاندن آبسه با سوزن یا ناخن: چرک ممکن است به بافت‌های عمیق‌تر رانده شود و زخم آلوده شود.
• گذاشتن قرص آسپرین روی لثه: آسپرین اسیدی است و لثه را می‌سوزاند و زخم سفید دردناک می‌سازد.
• کمپرس داغ روی صورت: گرما روی گونه ممکن است ورم را بیشتر کند. از بیرون سرما بهتر است.
• خوردن آنتی‌بیوتیک‌های مانده در خانه: دارو و دوز نامناسب، عفونت را پنهان می‌کند ولی درمان نمی‌کند.
• منتظر ماندن بعد از ترکیدن آبسه: کم شدن درد یعنی چرک راه خروج پیدا کرده، نه اینکه عفونت تمام شده.

شب یا روز تعطیل است؛ کجا بروم؟

اول با مطب دندانپزشک خود تماس بگیرید. بسیاری از مطب‌ها برای درد و ورم اورژانسی نوبت خارج از برنامه می‌دهند.

اگر ورم پخش‌شونده، تب بالا یا سختی بلع و تنفس دارید، اورژانس بیمارستان جای درست است.

اورژانس عفونت پخش‌شده را کنترل می‌کند، اما درمان آبسه لثه و برداشتن منبع آن را باید بعداً دندانپزشک انجام دهد.

شب با درد آبسه چطور بخوابیم؟

درد آبسه معمولاً شب‌ها بیشتر حس می‌شود، چون دراز کشیدن جریان خون سر و صورت را بیشتر می‌کند و ضربان درد را بالا می‌برد.

سرتان را با یک بالش اضافه بالاتر بگذارید و روی سمت آبسه نخوابید.

اگر مسکن مصرف می‌کنید، نوبت آن را طوری تنظیم کنید که نزدیک خواب باشد، بدون اینکه از دوز روزانه بروشور بالاتر بروید.

این کارها فقط تحمل شب را آسان‌تر می‌کنند. درمان آبسه لثه همچنان باید صبح فردا پیگیری شود.

درمان فوری آبسه لثه با قرص؛ چه قرصی برای آبسه لثه خوب است؟

برای درد آبسه، مسکن‌های بدون نسخه مثل ایبوپروفن و استامینوفن اولین انتخاب‌اند.

یک مرور منتشرشده در مجله انجمن دندانپزشکی آمریکا در سال ۲۰۱۸ نشان داد ترکیب ایبوپروفن و استامینوفن برای درد حاد دندان مؤثرتر از داروهای مخدر است.

در این مرور، داروهای مخدر بیشترین عارضه را هم داشتند. مثل خواب‌آلودگی، تهوع و یبوست.

ایبوپروفن برای همه مناسب نیست. اگر زخم معده، بیماری کلیه، فشار خون کنترل‌نشده یا داروی رقیق‌کننده خون دارید، اول با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

در بارداری هم قوانین خاصی دارد که در بخش آبسه لثه در بارداری توضیح داده‌ایم.

«قرص چرک خشک کن لثه» نام یک داروی خاص نیست. منظور مردم معمولاً آنتی‌بیوتیک است که فقط دندانپزشک باید تجویز کند.

آنتی بیوتیک برای آبسه لثه؛ چرا همیشه کافی نیست؟

آنتی‌بیوتیک باکتری‌های خون و بافت را کم می‌کند، اما به داخل کیسه چرک خوب نفوذ نمی‌کند و چرک را بیرون نمی‌کشد.

برای همین بعد از تمام شدن قرص‌ها، ورم و درد اغلب برمی‌گردد، چون منبع عفونت هنوز سر جایش است.

رهنمود سال ۲۰۱۹ انجمن دندانپزشکی آمریکا می‌گوید در بیشتر دردها و ورم‌های دندانی بزرگسالان سالم، درمان دندانپزشکی بدون آنتی‌بیوتیک کافی است.

آنتی‌بیوتیک وقتی لازم می‌شود که نشانه درگیری بدن مثل تب یا غدد لنفاوی متورم وجود دارد، یا درمان دندانپزشکی فوراً در دسترس نیست.

در آبسه پریودنتال (آبسه لثه) هم مرجع‌های پزشکی آنتی‌بیوتیک را فقط کمک‌کننده کنار تخلیه و تمیز کردن می‌دانند، به‌خصوص برای افراد با ایمنی ضعیف.

مصرف آنتی‌بیوتیک بدون تمیز کردن زیر لثه حتی ممکن است باعث رشد میکروب‌های مقاوم شود.

درمان خانگی آبسه لثه: چه چیزهایی واقعاً کمک می‌کند؟

• آب‌نمک ولرم: در منابع درمانی آبسه لثه هم توصیه شده است. اطراف لثه را تمیز و التهاب سطحی را کمتر می‌کند.
• مسواک نرم: دندان کنار آبسه را هم آرام مسواک بزنید تا پلاک بیشتر جمع نشود.
• نوشیدن آب کافی: بدن در عفونت به مایعات بیشتری نیاز دارد.
• پرهیز از غذای خیلی داغ، سرد و سفت: هر سه، درد را بیشتر می‌کنند.
• کیسه سرد از بیرون گونه: برای کم کردن ورم و درد، با فاصله‌های کوتاه.

درمان آبسه لثه در طب سنتی؛ کدام روش‌ها فقط کمک‌کننده‌اند؟

روغن میخک ماده‌ای به نام اوژنول دارد که بی‌حس‌کننده ملایم است، اما غلیظ آن روی لثه ممکن است سوزش و زخم ایجاد کند.

گذاشتن سیر له‌شده روی لثه هم می‌تواند بافت را بسوزاند. اثر ضدباکتری آن در آزمایشگاه، به درمان آبسه در دهان تبدیل نمی‌شود.

دمنوش‌ها و دهان‌شویه‌های گیاهی ملایم ضرری ندارند، ولی هیچ‌کدام چرک را تخلیه نمی‌کنند.

درمان آبسه لثه در طب سنتی فقط تسکین موقت است و جای مراجعه به دندانپزشک را نمی‌گیرد.

آبسه لثه چیست؟ ۴ نوع آبسه که درمانشان فرق دارد

آبسه لثه کیسه‌ای از چرک است که در لثه یا بافت نگهدارنده دندان جمع می‌شود.

چرک مخلوطی از باکتری، گلبول‌های سفید و بافت تخریب‌شده است، یعنی چیزی که از درگیری بدن با عفونت باقی می‌ماند.

آبسه لثه چطور شکل می‌گیرد؟ از پلاک تا کیسه چرک

همه چیز با پلاک شروع می‌شود. لایه چسبنده‌ای از باکتری که اگر هر روز پاک نشود، لثه را ملتهب می‌کند.

التهاب طولانی، اتصال لثه به دندان را سست می‌کند و بین آن‌ها یک شکاف عمیق به نام «پاکت» درست می‌شود.

داخل پاکت، جای باکتری‌هایی است که به اکسیژن نیاز ندارند. در بیشتر آبسه‌های لثه، باکتری‌ای به نام پورفیروموناس ژنژیوالیس پیدا می‌شود.

تا وقتی دهانه پاکت باز است، ترشحات بیرون می‌آیند. اگر جرم، جسم خارجی یا ورم لثه این دهانه را ببندد، چرک داخل پاکت حبس می‌شود.

فشار همین چرک حبس‌شده است که درد ضربان‌دار و ورم ناگهانی را می‌سازد. و دلیل اینکه درمان آبسه لثه با باز کردن راه خروج چرک شروع می‌شود.

چرا آبسه لثه بیشتر کنار دندان‌های آسیا ایجاد می‌شود؟

دندان‌های آسیا چند ریشه دارند و بین ریشه‌ها فضایی است که مسواک و نخ به آن نمی‌رسند.

وقتی استخوان این فضا تحلیل برود، پاکت عمیق و پیچیده‌ای درست می‌شود که محل مناسبی برای آبسه است.

دندان‌هایی که این فضای بین ریشه‌ها در آن‌ها درگیر شده، در پیگیری‌های طولانی بیشتر از بقیه از دست می‌روند. پس درمان آبسه لثه در آسیاها باید دقیق‌تر پیگیری شود.

آبسه حاد و مزمن چه فرقی دارند؟

آبسه حاد ناگهانی شروع می‌شود. با درد شدید، ورم، قرمزی و گاهی تب.

آبسه مزمن آرام و طولانی است. درد کم یا هیچ دارد و اغلب یک مجرای خروج چرک روی لثه دارد.

آبسه مزمن ممکن است ناگهان حاد شود، مثلاً وقتی مجرای خروجش بسته شود یا ایمنی بدن ضعیف شود.

شناخت نوع آبسه مهم است، چون درمان آبسه لثه برای هر نوع، کار متفاوتی است:

در زبان روزمره به همه این‌ها «آبسه لثه» می‌گویند، چون ورم و چرک روی لثه دیده می‌شود. ولی منشأ آن‌ها یکی نیست.

آبسه لثه یا التهاب ساده لثه؟

التهاب ساده لثه معمولاً پخش است. لثه چند دندان قرمز و پف‌کرده است و موقع مسواک خونریزی می‌کند.

آبسه یک نقطه مشخص دارد. برجستگی نرم و دردناک کنار یک دندان، با درد ضربان‌دار و گاهی چرک.

التهاب ساده با بهداشت دقیق و جرم‌گیری برمی‌گردد، اما آبسه بدون تخلیه و درمان آبسه لثه خوب نمی‌شود.

جوش چرکی روی لثه؛ آبسه است یا فیستول؟

گاهی روی لثه یک جوش کوچک سفید یا زرد دیده می‌شود که گاه‌به‌گاه چرک می‌دهد و درد زیادی ندارد.

این معمولاً یک راه خروجی است که چرک یک آبسه مزمن برای خودش باز کرده و به آن «فیستول» یا مجرای سینوسی می‌گویند.

بی‌درد بودن آن به معنای خوب شدن نیست. چرک از جای دیگری، اغلب نوک ریشه، تولید می‌شود و باید منبعش پیدا شود.

آبسه لثه یا آبسه دندان؟ فرق‌هایی که دندانپزشک بررسی می‌کند

• زنده بودن عصب: در آبسه لثه، دندان معمولاً به تست عصب پاسخ عادی می‌دهد. در آبسه دندانی پاسخ نمی‌دهد.
• عمق پاکت: آبسه لثه معمولاً کنار پاکتی عمیق‌تر از ۶ میلی‌متر است.
• سابقه دندان: پوسیدگی عمیق، پرکردگی بزرگ یا ضربه بیشتر به آبسه دندانی اشاره دارد.
• عکس رادیوگرافی: تحلیل استخوان کنار ریشه به نفع آبسه لثه و تیرگی نوک ریشه به نفع آبسه دندانی است.

گاهی هر دو با هم وجود دارند و به آن ضایعه مشترک لثه‌ای-عصبی می‌گویند. در این حالت هم درمان ریشه و هم درمان لثه لازم است.

علائم و نشانه‌های آبسه لثه

• درد ضربان‌دار: ناگهانی شروع می‌شود، با جویدن بدتر می‌شود و ممکن است به گوش، فک یا گردن بزند.
• برجستگی نرم روی لثه: قرمز و براق، و گاهی با سر سفید یا زرد.
• احساس بلند شدن یا لقی دندان: فشار چرک دندان را کمی از جایش بیرون می‌راند و موقع بستن دهان زودتر به دندان مقابل می‌خورد.
• طعم شور یا تلخ و بوی بد: وقتی چرک کمی تخلیه می‌شود.
• خونریزی یا چرک با فشار روی لثه.
• تب، بی‌حالی و غدد متورم زیر فک: یعنی بدن درگیر شده است.

آبسه مزمن ممکن است فقط یک جوش بی‌درد یا مزه بد گاه‌به‌گاه باشد. بی‌دردی به معنی بی‌خطر بودن نیست.

علت ایجاد آبسه لثه؛ از جرم تا پوسته ذرت

آبسه لثه وقتی شکل می‌گیرد که دهانه یک پاکت لثه بسته شود و باکتری‌ها داخل آن گیر بیفتند. شایع‌ترین علت‌ها:

• بیماری لثه درمان‌نشده (پریودنتیت): پاکت‌های عمیق، محل اصلی آبسه هستند.
• جرم زیر لثه: جرم سخت، دهانه پاکت را تنگ می‌کند و جلوی خروج ترشحات را می‌گیرد.
• جسم خارجی: تکه نخ دندان، خلال یا پوسته غذا.
• ترک یا شیار ریشه: مسیری برای نفوذ باکتری در عمق دندان می‌سازد.
• دیابت و سیگار: قدرت دفاعی لثه را کم می‌کنند.

چرا گاهی بعد از جرم‌گیری آبسه لثه ایجاد می‌شود؟

اگر در پاکت عمیق، جرم سطحی برداشته شود ولی تکه‌ای از جرم در عمق بماند، لثه بالای آن سریع سفت می‌شود.

در این حالت دهانه پاکت بسته می‌شود و باکتری‌های باقی‌مانده داخل آن چرک می‌سازند.

این آبسه معمولاً چند روز بعد از جرم‌گیری ظاهر می‌شود و با تمیز کردن دوباره همان ناحیه درمان می‌شود.

پس اگر بعد از جرم‌گیری کنار یک دندان ورم کرد، به دندانپزشک خبر دهید. این حالت در منابع لثه‌شناسی شناخته‌شده است.

پوسته ذرت، خلال و استخوان ماهی؛ آبسه از یک جسم خارجی

پوسته نازک ذرت بوداده، موی مسواک، خرده خلال یا استخوان ریز ماهی ممکن است زیر لبه لثه فرو برود.

بدن آن را مثل یک جسم بیگانه محاصره می‌کند و در یکی دو روز، آبسه کوچک و دردناکی ساخته می‌شود.

درمانش ساده است: دندانپزشک جسم را بیرون می‌آورد و ناحیه را می‌شوید. معمولاً به آنتی‌بیوتیک نیازی نیست.

آبسه لثه کنار پرکردگی یا روکش

اگر پرکردگی یا روکش، لبه اضافه زیر لثه داشته باشد یا تماس دو دندان باز مانده باشد، غذا مدام بین آن‌ها گیر می‌کند.

غذای گیرکرده و پلاک زیر این لبه، لثه را ملتهب و در نهایت آبسه‌دار می‌کند.

در این حالت درمان آبسه لثه بدون اصلاح لبه پرکردگی یا روکش کامل نمی‌شود، چون همان شرایط دوباره تکرار می‌شود.

دیابت و آبسه‌های تکراری

دیابت خطر بیماری لثه را بالا می‌برد و شواهد نشان می‌دهد افراد دیابتی بیشتر دچار آبسه لثه می‌شوند.

اگر چند آبسه در جاهای مختلف دهان دارید یا آبسه‌ها مدام تکرار می‌شوند، قند خون خود را بررسی کنید.

کنترل قند، هم بهبود درمان آبسه لثه را سریع‌تر می‌کند و هم جلوی آبسه بعدی را می‌گیرد.

آیا آبسه لثه خطرناک است؟ ۵ علامتی که یعنی همین حالا اورژانس

بیشتر آبسه‌ها با درمان آبسه لثه به‌موقع بی‌خطر تمام می‌شوند. اما عفونت دهان می‌تواند در چند ساعت به فضاهای عمیق صورت و گردن برسد.

این فهرست بر اساس راهنمای سرویس سلامت ملی بریتانیا (NHS) است.

آنژین لودویگ؛ عفونتی که از دندان پایین شروع می‌شود

آنژین لودویگ عفونت شدید کف دهان و زیر فک است که می‌تواند راه تنفس را ببندد.

شایع‌ترین علت آن عفونت دندان‌های آسیای پایین است. تا ۹۰٪ موارد به دندان‌های آسیای فک پایین مربوط می‌شود.

این بیماری نادر است، ولی دلیل خوبی است که ورم زیر فک را هیچ‌وقت جدی نگیرید.

سپسیس را چطور بشناسیم؟

سپسیس یعنی واکنش شدید و خطرناک بدن به عفونت. نشانه‌هایش ممکن است ناگهانی ظاهر شوند:

• تب بالا یا برعکس، سرد شدن بدن و لرز
• تند شدن ضربان قلب و نفس
• گیجی، خواب‌آلودگی شدید یا حرف زدن نامفهوم
• پوست رنگ‌پریده یا لکه‌دار

اگر همراه آبسه این علائم را دارید، برای درمان آبسه لثه منتظر نوبت مطب نمانید و فوراً به اورژانس بروید.

خطرات نادیده گرفتن آبسه لثه

• از دست رفتن استخوان و دندان: در یک مطالعه، ۴۵٪ دندان‌هایی که آبسه پریودنتال داشتند در سال‌های بعد کشیده شدند.
• آبسه‌های تکراری: دندانی که بارها آبسه کند، پیش‌آگهی بسیار ضعیفی دارد.
• پخش عفونت در خون (سپسیس): نادر اما خطرناک، به‌خصوص در افراد با ایمنی ضعیف.
• گسترش به فضاهای صورت و گردن: با ورم زیر فک، تب و غدد متورم.

درمان آبسه لثه در دندانپزشکی چطور انجام می‌شود؟

درمان آبسه لثه در مطب معمولاً در یک جلسه اول انجام می‌شود و بعد با یک یا دو جلسه پیگیری کامل می‌شود:

۱. تشخیص: معاینه لثه، اندازه‌گیری عمق پاکت، تست زنده بودن عصب و در صورت نیاز عکس رادیوگرافی.

۲. بی‌حسی موضعی: تا کار بدون درد انجام شود.

۳. تخلیه چرک: از راه همان پاکت لثه یا با یک برش کوچک روی برجستگی.

۴. تمیز کردن زیر لثه: برداشتن جرم، پلاک و هر جسم خارجی داخل پاکت.

۵. شستشو: با سرم یا محلول ضدعفونی‌کننده.

۶. درمان منبع: عصب‌کشی اگر عصب مرده، یا کشیدن دندان اگر تحلیل استخوان خیلی زیاد است.

۷. پیگیری: معاینه ۱ تا ۲ روز بعد و سپس درمان کامل بیماری لثه.

اگر عفونت پیشرفته باشد، جراحی لثه برای پاک کردن پاکت‌های عمیق در جلسه‌های بعد انجام می‌شود.

چرا گاهی بعد از تخلیه، یک لوله یا نوار کوچک داخل زخم می‌گذارند؟

در آبسه‌های بزرگ، دندانپزشک ممکن است یک نوار باریک لاستیکی داخل برش بگذارد تا راه خروج چرک باز بماند.

این نوار معمولاً در جلسه پیگیری برداشته می‌شود. آن را خودتان نکشید و با زبان دستکاری نکنید.

بعد از تخلیه آبسه می‌توانم سر کار بروم؟

بیشتر بیماران بعد از رفع بی‌حسی می‌توانند به کارهای عادی برگردند.

اگر تب داشتید یا کار سنگین بدنی انجام می‌دهید، یک روز استراحت به ترمیم کمک می‌کند.

عکس تک‌دندان یا OPG؛ کدام لازم است؟

برای دیدن استخوان کنار ریشه و نوک ریشه، عکس کوچک تک‌دندان (پری‌اپیکال) جزئیات بیشتری نشان می‌دهد.

عکس OPG تصویر کلی هر دو فک را می‌دهد و برای بررسی دندان عقل یا چند ناحیه درگیر مفید است.

دندانپزشک بسته به نوع آبسه یکی یا هر دو را درخواست می‌کند تا درمان آبسه لثه بر اساس تشخیص درست شروع شود.

لیزر در درمان آبسه لثه

لیزر بافت نرم می‌تواند برش کوچک برای تخلیه را با خونریزی کمتر انجام دهد و سطح پاکت را ضدعفونی کند.

اما مرورهای علمی تاکنون شواهد کافی پیدا نکرده‌اند که افزودن لیزر به درمان معمول لثه، نتیجه نهایی را بهتر کند.

پس لیزر یک ابزار کمکی است، نه جایگزین تخلیه و تمیز کردن دقیق زیر لثه.

آیا درمان آبسه لثه درد دارد؟

با بی‌حسی موضعی، بیمار معمولاً فقط فشار و حرکت ابزار را حس می‌کند.

شاید شنیده باشید که بی‌حسی روی دندان عفونی خوب نمی‌گیرد. بافت عفونی اسیدی است و داروی بی‌حسی در آن ضعیف‌تر کار می‌کند، برای همین دندانپزشک گاهی بی‌حسی را دورتر از آبسه تزریق می‌کند.

بیشتر بیماران همان چند ساعت اول بعد از تخلیه، کاهش واضح درد را حس می‌کنند، چون فشار چرک برداشته شده است.

از کجا بفهمیم درمان آبسه لثه جواب داده است؟

نشانه‌های خوب

• درد ضربان‌دار در ۲۴ تا ۷۲ ساعت به‌وضوح کم می‌شود.
• ورم روز به روز کوچک‌تر می‌شود.
• چرک و مزه بد از بین می‌رود.
• تب و بی‌حالی، اگر داشتید، برطرف می‌شود.
• دندانی که بلند به نظر می‌رسید، کم‌کم سر جایش می‌نشیند.

نشانه‌های هشدار بعد از درمان

• ورم بعد از ۴۸ ساعت بیشتر می‌شود.
• تب تازه یا لرز پیدا می‌کنید.
• درد بعد از کم شدن، دوباره شدید می‌شود.
• ورم به سمت چشم، زیر فک یا گردن پخش می‌شود.

با دیدن هر کدام از این هشدارها، زودتر از موعد پیگیری مراجعه کنید یا اگر تنفس و بلع سخت شده، به اورژانس بروید.

آبسه دندان بعد از چند روز خوب می‌شود؟

آبسه دندان و آبسه لثه خودبه‌خود خوب نمی‌شوند. ممکن است درد کم و زیاد شود، اما منبع عفونت باقی می‌ماند.

با آنتی‌بیوتیک تنها، ورم و درد معمولاً در چند روز کمتر می‌شود ولی بعد از قطع دارو اغلب برمی‌گردد.

بعد از تخلیه چرک و درمان منبع، درد و ورم معمولاً ظرف ۲ تا ۳ روز به‌طور واضح کم می‌شود.

ترمیم کامل لثه و پر شدن استخوان از دست رفته، هفته‌ها تا ماه‌ها طول می‌کشد.

آبسه خودش ترکید؛ حالا چه کنم؟

ترکیدن آبسه یعنی چرک راهی به بیرون پیدا کرده. برای همین درد ناگهان کم می‌شود.

دهان را با آب‌نمک ولرم بشویید و چرک را قورت ندهید. ولی بدانید پاکت یا ریشه‌ای که چرک ساخته، هنوز درمان نشده است.

بیشتر این آبسه‌ها چند هفته بعد دوباره پر می‌شوند. پس همان هفته برای درمان مراجعه کنید.

آبسه لثه در بارداری، کودکان، دندان عقل و ایمپلنت

آبسه لثه در بارداری

درمان آبسه لثه در بارداری مجاز است و عقب انداختنش کار درستی نیست. عفونت درمان‌نشده برای مادر و جنین خطرناک‌تر از بی‌حسی و درمان است.

سازمان غذا و داروی آمریکا توصیه می‌کند از هفته ۲۰ بارداری به بعد، داروهای ضدالتهاب مثل ایبوپروفن جز با دستور پزشک مصرف نشوند.

استامینوفن جایگزین رایج برای درد در بارداری است. بارداری خود را حتماً به دندانپزشک بگویید.

آبسه لثه در کودکان

در کودکان، ورم چرکی روی لثه اغلب از دندان شیری پوسیده است، نه از بیماری لثه. پس درمان آبسه لثه در کودک معمولاً درمان همان دندان شیری است.

این عفونت ممکن است به جوانه دندان دائمی زیر آن آسیب بزند. پس «شیری است و می‌افتد» دلیل خوبی برای صبر کردن نیست.

آبسه لثه دندان عقل (پری‌کرونیت)

وقتی دندان عقل نیمه‌رویش دارد، تکه‌ای لثه رویش را می‌پوشاند و غذا و پلاک زیر آن گیر می‌افتد.

نتیجه، ورم و درد پشت فک، بوی بد و گاهی سختی باز کردن دهان است.

درمان اولیه شستشوی زیر لثه است. اگر عفونت به بافت اطراف پخش شده باشد آنتی‌بیوتیک لازم می‌شود و در موارد تکراری دندان عقل یا لثه رویش برداشته می‌شود.

آبسه لثه در دیابت، شیمی‌درمانی و ضعف ایمنی

در افرادی که ایمنی ضعیف دارند، مثل بیماران تحت شیمی‌درمانی، مصرف‌کنندگان کورتون طولانی یا دیابت کنترل‌نشده، عفونت سریع‌تر پخش می‌شود.

در این افراد دندانپزشک زودتر سراغ آنتی‌بیوتیک می‌رود و درمان آبسه لثه را با پزشک معالج هماهنگ می‌کند.

پس بیماری‌ها و داروهای خود را حتماً در اولین جلسه بگویید.

آبسه بعد از کشیدن دندان

درد و ورم کمی تا ۲ تا ۳ روز بعد از کشیدن دندان طبیعی است و بعد کم می‌شود.

اگر بعد از روز سوم ورم بیشتر شد، چرک یا مزه بد دیدید یا تب کردید، ممکن است جای دندان عفونت کرده باشد و باید معاینه شوید.

درمان عوارض بعد از کشیدن دندان، برای دندان‌هایی که در مطب ما کشیده شده‌اند، هزینه‌ای ندارد.

آبسه لثه دور ایمپلنت

ایمپلنت هم می‌تواند دچار آبسه شود. معمولاً به خاطر التهاب لثه و تحلیل استخوان اطراف آن، و درمان آبسه لثه دور ایمپلنت روش‌های خاص خودش را دارد.

ورم، چرک یا خونریزی دور ایمپلنت را جدی بگیرید و زود مراجعه کنید، چون استخوان دور ایمپلنت سریع‌تر از دست می‌رود.

در روزهای درمان آبسه لثه چه بخوریم و چه نخوریم؟

غذا در روزهای درمان آبسه لثه دو هدف دارد: به ناحیه دردناک فشار نیاورد و بدن را برای مقابله با عفونت تغذیه کند.

خوراکی‌های مناسب

• سوپ و آش ولرم، نه داغ
• ماست، فرنی و شیربرنج
• تخم‌مرغ نرم و پوره سیب‌زمینی
• ماهی پخته نرم و مرغ ریش‌شده
• میوه‌های نرم مثل موز و کمپوت

خوراکی‌هایی که بهتر است نخورید

• آجیل، چیپس و نان خشک که خرده‌هایشان زیر لثه می‌رود
• ذرت بوداده که پوسته‌اش خودش عامل آبسه است
• غذای خیلی تند، ترش یا شور که روی زخم می‌سوزد
• نوشیدنی خیلی داغ یا یخ‌زده
• شیرینی چسبنده که پلاک را بیشتر می‌کند

یک هشدار دارویی مهم

اگر مترونیدازول برایتان تجویز شده، در طول مصرف و تا ۳ روز بعد از آخرین قرص الکل ننوشید.

این ترکیب می‌تواند تهوع، استفراغ، تپش قلب و گرگرفتگی شدید ایجاد کند و در بروشور دارو هم به آن اشاره شده است.

چه چیزهایی با آبسه لثه اشتباه گرفته می‌شوند؟

هر ورم یا زخمی روی لثه آبسه نیست. چند مشکل دیگر هم ظاهر مشابهی دارند و درمانشان فرق می‌کند:

• آفت: زخم کم‌عمق سفید با حاشیه قرمز که چرک ندارد و معمولاً در ۱ تا ۲ هفته خودش خوب می‌شود.
• ترک یا شکستگی ریشه: می‌تواند ورم و پاکت عمیق بسازد و در عکس معمولی دیده نشود.
• پری‌کرونیت دندان عقل: ورم پشت فک که با درد بلع و سختی باز کردن دهان همراه است.
• کیست یا تورم‌های غیرعفونی: برجستگی‌هایی که آهسته بزرگ می‌شوند و درد ندارند.
• ضایعه‌های بدخیم لثه: نادرند، اما گاهی شبیه آبسه یا زخمی که خوب نمی‌شود دیده می‌شوند.

هر زخم یا برجستگی روی لثه که با درمان معمول طی ۲ تا ۳ هفته خوب نشود، باید از نزدیک بررسی و در صورت نیاز نمونه‌برداری شود.

اگر تشخیص اشتباه باشد، درمان آبسه لثه هم نتیجه نمی‌دهد و فقط وقت از دست می‌رود.

درمان آبسه لثه در خانه یا دندانپزشکی؟ مقایسه همه روش‌ها

درمان آبسه لثه بدون تخلیه و برداشتن منبع عفونت کامل نمی‌شود و بقیه روش‌ها فقط کمک‌کننده‌اند.

چرا درمان آبسه لثه دو مرحله دارد؟

مرحله اول، کنترل اورژانسی است: تخلیه چرک، تمیز کردن پاکت و کم کردن درد و ورم.

مرحله دوم، درمان قطعی است: درمان کامل بیماری لثه، عصب‌کشی یا جراحی لثه. این مرحله جلوی آبسه بعدی را می‌گیرد.

خیلی‌ها بعد از رفع درد، مرحله دوم را رها می‌کنند و چند ماه بعد با همان آبسه برمی‌گردند.

هزینه درمان آبسه لثه چقدر است؟

هزینه درمان آبسه لثه به این بستگی دارد که منبع عفونت چیست و برای حذف آن چه کاری لازم است.

تعرفه مطب ما در مهر ۱۴۰۵:

هزینه تخلیه به اندازه آبسه و نیاز به برش بستگی دارد. اگر آبسه از جرم یا جسم خارجی باشد، اغلب درمان آبسه لثه با همین تخلیه و تمیز کردن تمام می‌شود.

چه چیزهایی هزینه درمان آبسه لثه را بالا می‌برد؟

• درگیر بودن عصب دندان که عصب‌کشی لازم می‌کند.
• تحلیل زیاد استخوان که دندان را غیرقابل نجات می‌کند.
• پاکت‌های عمیق در چند ناحیه که درمان کامل لثه می‌خواهند.
• تأخیر در مراجعه که عفونت را بزرگ‌تر می‌کند.

مطب با بیمه قرارداد مستقیم ندارد، اما گواهی درمان برای بازپرداخت بیمه تکمیلی داده می‌شود.

هرچه زودتر مراجعه کنید، احتمال اینکه درمان آبسه لثه به همان تخلیه و تمیز کردن ختم شود بیشتر است.

مراقبت‌های بعد از درمان آبسه لثه

• داروها را کامل بخورید: اگر آنتی‌بیوتیک تجویز شده، دوره را طبق دستور تمام کنید.
• آب‌نمک ولرم: از روز بعد چند بار در روز، به‌خصوص بعد از غذا.
• مسواک نرم: ناحیه درمان‌شده را آرام مسواک بزنید. تمیز نگه داشتن آن، ترمیم را سریع‌تر می‌کند.
• غذای نرم: تا چند روز با سمت دیگر بجوید.
• دخانیات: سیگار و قلیان را حداقل تا ترمیم کنار بگذارید. جریان خون لثه را کم می‌کنند.
• جلسه پیگیری: معاینه ۱ تا ۲ روز بعد را از دست ندهید.

زخم تخلیه معمولاً طی چند روز تا یک هفته بسته می‌شود. تا آن زمان دهان را تمیز نگه دارید و ناحیه را با زبان یا انگشت دستکاری نکنید.

آیا آبسه لثه بعد از درمان برمی‌گردد؟

اگر فقط چرک تخلیه شود و پاکت عمیق یا جرم زیر لثه باقی بماند، بله، احتمال برگشت زیاد است.

درمان آبسه لثه وقتی پایدار می‌ماند که بیماری لثه زمینه‌ای هم درمان و پاکت‌ها کم‌عمق شوند.

دندانی که چند بار آبسه کرده، معمولاً تحلیل استخوان زیادی دارد و گاهی نگه‌داشتنش دیگر منطقی نیست.

در این حالت دندانپزشک با شما درباره کشیدن و جایگزینی دندان صحبت می‌کند.

پیشگیری از آبسه لثه؛ ۵ عادت که جلوی آبسه بعدی را می‌گیرد

• مسواک دو بار در روز، به‌خصوص شب قبل از خواب که بزاق کم است.
• تمیز کردن بین دندان‌ها با نخ یا مسواک بین‌دندانی. پاکت‌ها از همین فضاها شروع می‌شوند.
• جرم‌گیری و معاینه لثه طبق برنامه‌ای که دندانپزشک برایتان تعیین می‌کند.
• کنترل قند خون اگر دیابت دارید.
• ترک سیگار، چون سیگار علائم بیماری لثه را پنهان و آن را بدتر می‌کند.

اگر یک بار آبسه لثه داشته‌اید، احتمالاً بیماری لثه هم دارید. معاینه کامل لثه را عقب نیندازید.

نخ دندان یا مسواک بین‌دندانی؟

برای فاصله‌های تنگ، نخ دندان مناسب‌تر است و برای فاصله‌های بازتر یا اطراف لثه تحلیل‌رفته، مسواک بین‌دندانی راحت‌تر و مؤثرتر تمیز می‌کند.

دندانپزشک یا بهداشتکار می‌تواند اندازه مناسب مسواک بین‌دندانی را برای هر ناحیه به شما نشان دهد.

بعد از درمان آبسه لثه، تمیز کردن بین دندان‌ها مهم‌ترین کار برای جلوگیری از برگشت آن است.

۵ سؤالی که قبل از شروع درمان آبسه لثه از دندانپزشک بپرسید

۱. منشأ آبسه چیست؟ لثه، عصب دندان، دندان عقل یا یک جسم خارجی؟ درمان آبسه لثه به همین جواب بستگی دارد.

۲. دندان قابل نجات است؟ و اگر هست، با چه درمانی و چند جلسه؟

۳. آنتی‌بیوتیک لازم است؟ چرا؟ اگر تجویز شد، چه مدت و با چه عوارضی؟

۴. جلسه پیگیری کی است؟ و چه علائمی یعنی باید زودتر برگردم؟

۵. برای جلوگیری از آبسه بعدی چه درمان لثه‌ای لازم دارم؟

جواب این سؤال‌ها به شما کمک می‌کند بفهمید درمان آبسه لثه فقط تسکین است یا واقعاً منبع عفونت را برمی‌دارد.

سوالات متداول درباره درمان آبسه لثه

روی هر سؤال بزنید تا جوابش باز شود:

آیا با آبسه لثه می‌شود دندان را کشید؟

بله. اگر دندان قابل نجات نباشد، کشیدن آن در زمان عفونت مجاز است و خودش راه خروج چرک را باز می‌کند.

اگر نشانه درگیری بدن مثل تب وجود داشته باشد، دندانپزشک آنتی‌بیوتیک را هم کنار آن تجویز می‌کند.

آیا آبسه لثه مسری است؟

آبسه مثل سرماخوردگی از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود. باکتری‌های آن در دهان همه وجود دارند و مشکل، شرایطی است که به رشدشان کمک کرده.

برای همین در درمان آبسه لثه، به‌جای ترس از سرایت، روی برداشتن همان شرایط تمرکز می‌شود.

آیا آب اکسیژنه برای آبسه لثه خوب است؟

آب اکسیژنه رقیق‌شده شاید سطح را موقتاً تمیز کند، اما چرک عمقی را تخلیه نمی‌کند.

آن را قورت ندهید و بدون رقیق کردن استفاده نکنید. آب‌نمک ولرم انتخاب امن‌تری است.

درمان آبسه لثه چند جلسه است؟

تخلیه معمولاً در یک جلسه انجام می‌شود. جلسه پیگیری و درمان کامل لثه یا عصب‌کشی، جلسه‌های بعدی را می‌سازند.

آیا آبسه لثه به قلب آسیب می‌زند؟

آبسه به‌طور مستقیم به قلب آسیب نمی‌زند، اما در افرادی که دریچه مصنوعی یا بیماری خاص قلبی دارند، عفونت دهان اهمیت بیشتری دارد.

اگر چنین مشکلی دارید، قبل از درمان به دندانپزشک بگویید تا در صورت نیاز با پزشک قلب هماهنگ کند.

آیا دهان‌شویه کلرهگزیدین برای آبسه لثه خوب است؟

کلرهگزیدین بعد از تخلیه و تمیز کردن زیر لثه، برای چند روز به کم کردن باکتری‌ها کمک می‌کند.

مصرف طولانی آن دندان را لک می‌کند و مزه را تغییر می‌دهد. پس فقط به مدتی که دندانپزشک گفته استفاده کنید.

دندانم با آبسه لق شده؛ دوباره محکم می‌شود؟

بخشی از لقی، از فشار چرک و ورم است و بعد از تخلیه معمولاً کم می‌شود.

اگر استخوان زیادی از دست رفته باشد، لقی می‌ماند. میزان آن بعد از درمان آبسه لثه و با عکس مشخص می‌شود.

آیا آبسه لثه باعث گوش‌درد و سردرد می‌شود؟

بله. درد آبسه دندان‌های عقب، به‌خصوص فک پایین، ممکن است در گوش، شقیقه یا گردن هم حس شود.

آبسه لثه بدون درد دارم؛ باید درمان شود؟

بله. آبسه بی‌درد معمولاً مزمن است و بدون علامت، استخوان اطراف دندان را از بین می‌برد.

جمع‌بندی

درمان آبسه لثه با تخلیه چرک و برداشتن منبع عفونت انجام می‌شود. قرص و روش خانگی فقط تا رسیدن به مطب کمک می‌کنند.

درمان فوری آبسه لثه یعنی همان روز با دندانپزشک تماس بگیرید، مسکن طبق بروشور بخورید و دهان را با آب‌نمک ولرم بشویید.

اگر ورم به چشم یا گردن رسید یا بلع و تنفس سخت شد، مستقیم به اورژانس بروید.

بعد از رفع درد، مرحله دوم درمان را کامل کنید تا بیماری لثه زمینه‌ای درمان شود و آبسه دوباره برنگردد.